W pociągach PKP Intercity zaczął się pojawiać szybki i stabilny internet dla pasażerów. Wkrótce będzie go więcej. Firma ACO Solutions ma unikatowy i – co ważne – działający już pomysł na dobre WiFi w pociągach – mówi o tym Jarosław Nowicki, prezes i założyciel ACO Solutions.
Dlaczego w większości pociągów PKP ciągle nie ma stabilnego internetu?
Dostęp do internetu w poruszającym się pociągu jest wyzwaniem, z którym mierzą się przewoźnicy na całym świecie. Podstawową technologią, zapewniającą dostęp do sieci na pokładzie pociągu dla pasażerów jest łączność GSM, działająca w oparciu o stacje bazowe BTS. Niestety, wzdłuż szlaków kolejowych, przebiegających przez lasy, pola, doliny i góry, infrastruktura operatorów telekomunikacyjnych charakteryzuje się mniejszym zagęszczeniem stacji bazowych niż w aglomeracjach miejskich. W praktyce nie istnieje sytuacja, w której cała linia kolejowa miałaby stuprocentowe pokrycie sygnałem tego samego operatora.
No to niech PKP zainstaluje w pociągach routery z kartmi SIM wszystkich operatorów działających w Polsce i powinno być lepiej.
To nie jest takie proste. PKP dobrze zna to rozwiązanie i ono nie zdaje rezultatu. Większość jeżdżących obecnie składów operuje na routerach, które pozwalają użytkownikowi łączyć się tylko z jedną siecią GSM w danym momencie, pomimo aktywnych w routerze kart SIM wielu dostawców telekomunikacyjnych. W praktyce wygląda to tak, że poruszający się pociąg stale łączy i rozłącza się z siecią, mijając na swojej trasie wieże różnych operatorów. Dlatego w praktyce oglądany przez nas film na komórce w pociągu przestaje się wczytywać, w wagonie restauracyjnym powstaje kolejka z powodu niedziałającego terminala płatniczego, a konduktor nie może obsłużyć mobilnej kasy biletowej.
No to może rozwiązaniem jest modem i i antena satelitarna sieci Starlink albo OneWeb?
Testowaliśmy to niedawno razem z PKP Intercity. Z pewnością główną korzyścią płynącą z internetu satelitarnego jest prędkość jego działania w ruchu w każdej lokalizacji. W naszych testach średnie prędkości łącza nie spadały poniżej 80 Mb/s (pobieranie), a ping nie przekraczał 20 ms. Ale testy wykazały, że terminal musi posiadać nieskazitelną widoczność nieba. Nawet ułamek sekundy podczas przejazdu pociągu pod wiaduktem skutkuje zerwaniem łącza. Sygnał sieci Starlink słabł również w miastach, wśród wysokich zabudowań, a także w lasach. Należy też wspomnieć o kosztach pakietów danych. Zdarzają się również przerwy w działaniu sieci satelitarnych, jak ostatnio, gdy przez około godzinę łącza były niedostępne. Sieci satelitarne są wyraźnie droższe od oferty polskich operatorów GSM.
Technologia 4G oraz 5G zapewnia wysokie przepustowości łącza, umożliwiające swobodne prowadzenie wideokonferencji, streaming wideo lub rozgrywki online w czasie podróży. W praktyce – jeżeli na danym obszarze jest dostępna sieć 5G – to oferuje parametry na poziomie łączy światłowodowych, zarówno w wypadku wysyłania, jak i odbierania danych
Sieci GSM mają „dziury”, satelitarne też – jak Pan mówi – nie są idealne i dość drogie. Nie ma szans zatem na lepszy internet w pociągach?
Sytuacja nie jest aż tak pesymistyczna. Mamy sprawdzony już pomysł – rozwiązanie hybrydowe. ACO Solutions jest jedynym przedsiębiorstwem w Polsce, które ma status platynowego partnera firmy Peplink. Opracowała ona przełomową metodę, umożliwiającą równoległe połączenie się ze wszystkimi modemami i aktywnymi kartami SIM znajdującymi się w routerze i jednocześnie z sieciami satelitarnymi LEO. Dzięki temu, gdy pociąg jest w ruchu (lub podczas postoju), router łączy się jednocześnie ze wszystkimi dostępnymi operatorami w okolicy i sumuje przepustowość łącza każdego z nich. Nie doświadczymy więc utraty połączenia z siecią, gdy wyjedziemy z zasięgu jednego operatora. Routery Peplinka zapewnią dalej stabilne połączenie – nie będzie żadnego zerwania sesji.

PKP korzysta już z tego rozwiązania? Czy faktycznie dzięki niemu internet w pociągach zaczął naprawdę działać?
Routery Peplink zapewniają już łączność w 20 składach FLIRT (PKP Intercity) a ostatnio rozpoczął wdrożenie we wszystkich składach Pendolino. Zainstalowane modele posiadają wbudowane cztery modemy, co oznacza, że nieustannie aktywne są cztery karty SIM. To niewielkie urządzenia łatwe do uruchomienia – ich konfiguracja następuje automatycznie bez konieczności obecności administratora sieci na miejscu.
Uruchomienie routerów Peplink we wspomnianych składach FLIRT to była rewolucja dla ich pasażerów. Dość powiedzieć, że przed nim pasażerowie w ciągu miesiąca, korzystając z poprzedniego rozwiązania, przesyłali i odbierali do internetu kilkadziesiąt gigabajtów danych w ciąg miesiąca. Teraz ten wskaźnik wzrósł do ponad pięciu terabajtów.
Tak dobre rezultaty pracy rozwiązania Peplink spowoduje, że pojawi się ono w kolejnych składach PKP i myślę, że nie tylko PKP. Ponadto nasza kolej chce je rozszerzyć o łącze satelitarne – byłoby wykorzystywane głównie w pociągach realizujących zagraniczne połączenia.
Rozmawiał Marcin Kaczmarczyk
Foto: ACO Solutions.