Chiny zaliczyły poważną awarię jednej ze swoich ważniejszych rakiet nośnych. Long March 7A rozpadła się zaledwie około 85 sekund po starcie z kosmodromu Wenchang. Na pokładzie znajdował się satelita komunikacyjny ChinaSat-4B, który miał zostać umieszczony na orbicie geostacjonarnej.
Do startu doszło w poniedziałek około godziny 20:02 czasu pekińskiego. Rakieta Long March 7A rozpoczęła lot z kosmodromu Wenchang, ale jej misja zakończyła się jeszcze w początkowej fazie wznoszenia.
Około 85 sekund po starcie pojawiła się poważna awaria. Rakieta rozpadła się, tworząc dużą kulę ognia, a jej szczątki wraz z ładunkiem spadły w rejonie Morza Południowochińskiego.
Chińska agencja informacyjna Xinhua potwierdziła później niepowodzenie misji. Jak dotąd nie podano jednak oficjalnej przyczyny awarii.
Long March 7A przestała działać bardzo wcześnie
Moment wystąpienia awarii jest szczególnie interesujący z technicznego punktu widzenia. Long March 7A znajduje się wówczas dopiero na początku swojej misji i powinna kontynuować napędzane wznoszenie jeszcze przez kilka minut.
Tym razem do utraty rakiety doszło zaledwie po około 85 sekundach.
Nagrania wykonane przez obserwatorów znajdujących się w pobliżu miejsca startu pokazują gwałtowną eksplozję i pojawienie się dużej ilości dymu oraz szczątków.
Nie wiadomo jeszcze, czy doszło do awarii któregoś z elementów napędu, systemów sterowania lub konstrukcji rakiety. Nie można również wykluczyć, że zadziałał system bezpieczeństwa odpowiedzialny za przerwanie lotu w sytuacji, gdy rakieta zaczyna stanowić zagrożenie albo znacząco odchyla się od wyznaczonej trajektorii.
Na obecnym etapie byłoby jednak zbyt wcześnie, aby wskazywać konkretną przyczynę.
Long March 7A to ważna rakieta w chińskim programie kosmicznym
Awaria jest o tyle istotna, że Long March 7A nie jest eksperymentalną konstrukcją wykonującą dopiero pierwsze loty. Rakieta zadebiutowała w 2020 roku, a po nieudanym pierwszym starcie wróciła do służby w 2021 roku.
Od tego czasu wykonywała kolejne udane misje.
Rakieta ma około 60 metrów wysokości i wykorzystuje jako paliwo ciekły tlen oraz naftę. Konstrukcja została opracowana z myślą o wynoszeniu ciężkich ładunków na orbity wymagające większej energii niż na typową niską orbitę okołoziemską.
Utracono satelitę ChinaSat-4B
Wraz z rakietą utracony został ChinaSat-4B. Satelita miał zostać wykorzystany do świadczenia usług komunikacyjnych, między innymi związanych z transmisją telewizyjną i radiową.
Satelity serii ChinaSat są elementem chińskiej infrastruktury komunikacyjnej. W przypadku części chińskich satelitów komunikacyjnych pojawiają się również informacje o potencjalnych zastosowaniach związanych z komunikacją wojskową, dlatego znaczenie utraty konkretnego urządzenia może wykraczać poza rynek komercyjny.
Awaria przy bardzo wysokim tempie startów
Do wypadku doszło w interesującym momencie dla chińskiego programu kosmicznego. Poprzedni start Long March 7A odbył się zaledwie około 12 dni wcześniej.
Tak krótki odstęp między misjami był przedstawiany przez chińskie media jako potencjalnie rekordowe tempo wykorzystania tej rakiety.
Teraz ten wynik nabiera zupełnie innego znaczenia. Wysoka częstotliwość startów pozwala zwiększać możliwości wynoszenia satelitów na orbitę, ale jednocześnie wymaga bardzo sprawnej produkcji, przygotowania i kontroli jakości kolejnych egzemplarzy rakiety.
Pojedyncza awaria nie oznacza oczywiście, że z konstrukcją Long March 7A występuje systemowy problem. Wcześniejsze loty po powrocie rakiety do służby były udane. Kluczowe będzie jednak to, co pokaże analiza obecnego wypadku.
Co dalej z Long March 7A?
Najważniejsze pytanie brzmi teraz: co spowodowało awarię w pierwszych 85 sekundach lotu?
Jeżeli problem dotyczył pojedynczego komponentu lub konkretnego egzemplarza rakiety, powrót Long March 7A do regularnych misji może być stosunkowo prosty. Jeżeli natomiast śledztwo wykaże problem konstrukcyjny albo związany z procesem produkcji czy przygotowania rakiet, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze.
Dla Chin ma to znaczenie również ze względu na rosnące tempo działalności kosmicznej. Państwo to wykorzystuje swoją flotę rakiet do realizacji misji wojskowych, rządowych, naukowych i komercyjnych, a kolejne starty są coraz ważniejszym elementem całego programu kosmicznego.
Odpowiedź na pytanie o przyczynę awarii będzie więc ważniejsza niż sama spektakularna eksplozja. Dopiero ona pokaże, czy Chiny mają do czynienia z pojedynczą usterką, czy problemem, który może wpłynąć na dalsze wykorzystanie Long March 7A.
Foto: International Rocket Launches/YouTube.