Creotech Instruments, notowany na GPW integrator misji kosmicznych, podpisał z Europejską Agencją Kosmiczną umowę na realizację fazy A misji Twardowski – pierwszej od ponad 20 lat w pełni europejskiej misji księżycowej.
W projekcie firma pełni rolę głównego wykonawcy i lidera całego przedsięwzięcia. To stawia Polskę w centrum jednej z najważniejszych inicjatyw eksploracyjnych ESA ostatnich lat.
Misja Twardowski jest kontynuacją fazy 0, którą Creotech zrealizował w 2025 roku. Obecnie podpisana umowa obejmuje fazę A, czyli etap definiowania architektury systemowej, szczegółowych wymagań misji oraz jej celów naukowych i technologicznych. Prace rozpoczną się w styczniu 2026 roku i potrwają dziewięć miesięcy, a ich wartość wynosi 500 tys. euro.
Choć to relatywnie niewielki budżet, znaczenie tej fazy jest kluczowe. Decyduje ona o kształcie całej misji i jej gotowości do kolejnych etapów rozwoju.
Europa wraca na Księżyc, a Polska jest w centrum projektu
Misja Twardowski będzie pierwszą od czasów zakończonej w 2006 roku misji SMART-1 w pełni europejską inicjatywą eksploracji Księżyca. Projekt zakłada umieszczenie satelity opartego na platformie HyperSat na niskiej orbicie wokół Srebrnego Globu. Jego zadaniem będzie wykonanie globalnego zobrazowania powierzchni Księżyca w zakresie widzialnym i podczerwieni, z wysoką rozdzielczością przestrzenną i spektralną.
Pozyskane dane mają umożliwić szczegółowe mapowanie zasobów księżycowych oraz ocenę potencjalnych miejsc przyszłych lądowań. To informacje o strategicznym znaczeniu dla międzynarodowych programów eksploracyjnych, w tym amerykańskiego programu Artemis. Jego celem jest trwały powrót człowieka na Księżyc i budowa infrastruktury umożliwiającej dalszą eksplorację Układu Słonecznego.
Zasoby Księżyca kluczem do stałej obecności człowieka
Zakres planowanych badań bezpośrednio wpisuje się w długoterminowe plany budowy stałych baz badawczych na Księżycu. Ich funkcjonowanie będzie uzależnione od dostępu do lokalnych zasobów, takich jak woda, tlen, wodór jako źródło energii oraz materiały budulcowe. Transport tych surowców z Ziemi jest skrajnie kosztowny i mało efektywny, dlatego kluczowe staje się ich pozyskiwanie bezpośrednio na miejscu.
Szczególne znaczenie ma odkrycie obecności wody na Księżycu w 2009 roku, które całkowicie zmieniło podejście do przyszłych misji załogowych. Od tego momentu rozwój zdolności do identyfikacji i wykorzystania lokalnych zasobów stał się jednym z fundamentów globalnej strategii eksploracyjnej. Misja Twardowski ma dostarczyć danych, które pozwolą Europie realnie uczestniczyć w tym procesie i budować własne kompetencje w zakresie eksploracji Srebrnego Globu.
Creotech jako architekt całej misji
Creotech Instruments odpowiada w projekcie za platformę satelitarną, architekturę systemową oraz integrację całej misji. Spółka pełni również rolę lidera międzynarodowego konsorcjum, realizując projekt we współpracy z polskimi i europejskimi partnerami przemysłowymi oraz naukowymi. Taki model realizacji dodatkowo podkreśla europejski charakter misji i wzmacnia współpracę technologiczną w regionie.
– Misja Twardowski to wyjątkowe przedsięwzięcie, które stawia Polskę w centrum europejskiej eksploracji kosmosu i daje realną szansę na istotny wkład w międzynarodowe programy badawcze – podkreśla dr hab. Grzegorz Brona, prezes zarządu Creotech Instruments.
Jak zaznacza, faza A pozwoli sformalizować wymagania misji i przygotować ją do kolejnych etapów rozwoju, co może stać się kamieniem milowym w europejskiej eksploracji Księżyca.
Polska wzmacnia swoją pozycję w ESA
Misja Twardowski wpisuje się w szerszy kontekst rosnącego zaangażowania Polski w międzynarodowe inicjatywy kosmiczne. Kraj jest sygnatariuszem Artemis Accords i aktywnie uczestniczy w programach Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Pod koniec listopada Polska podjęła strategiczną decyzję o zwiększeniu składki do budżetu ESA. W latach 2026–2028 na ten cel przeznaczone zostanie 731 mln euro. Z tego blisko 550 mln euro trafi na programy opcjonalne, obejmujące między innymi eksplorację Księżyca, obserwację Ziemi, bezpieczną łączność satelitarną, transport kosmiczny oraz rozwój technologii przyszłych misji.
Polski filar europejskiej eksploracji kosmosu
Creotech Instruments to obecnie największy polski producent satelitów, systemów i podzespołów satelitarnych oraz zaawansowanej elektroniki wykorzystywanej również w systemach komputerów kwantowych. Spółka dysponuje własnym zapleczem produkcyjnym i integracyjnym w Polsce i od lat jest jednym z największych polskich kontrahentów ESA. Jej technologie trafiają także do najbardziej zaawansowanych ośrodków badawczych świata, takich jak CERN, MIT, Uniwersytet Oksfordzki czy Berkeley.
Jeśli misja Twardowski przejdzie pomyślnie kolejne etapy rozwoju, może stać się najważniejszym dotąd polskim projektem eksploracji kosmicznej. A także dowodem na to, że Europa – z istotnym udziałem Polski – potrafi budować autonomiczne, niskokosztowe misje planetarne, zdolne konkurować na globalnej scenie kosmicznej.
Foto: Gunboat_Willie z Pixabay.