Rynek wydawniczy doczekał się jednej z pierwszych dużych kontrowersji związanych ze sztuczną inteligencją. Powieść grozy „Shy Girl” autorstwa Mii Ballard została wycofana z rynku przez wydawcę Hachette po pojawieniu się licznych zarzutów, że znaczące fragmenty książki mogły zostać wygenerowane przez AI.
Decyzja zapadła po publikacji śledztwa przez The New York Times, które wskazało na powtarzające się wzorce charakterystyczne dla tekstów tworzonych przez modele językowe.
Od sukcesu w self-publishingu do nagłego upadku
„Shy Girl” zadebiutowała w 2025 roku jako książka self-publishingowa i szybko zdobyła popularność w mediach społecznościowych. Historia skupia się na bohaterce zmagającej się z depresją i OCD, która w desperacji podejmuje kontrowersyjną relację z tzw. „sugar daddy”, w zamian za spłatę długów.
Nietypowa fabuła i mroczny klimat przyciągnęły uwagę czytelników – część z nich chwaliła styl autorki, inni jednak nie pozostawiali na nim suchej nitki, zarzucając powieści chaos, powtarzalność i słabe wykonanie.
„To brzmi jak AI” – początek lawiny
Dyskusja szybko wyszła poza kwestie literackie. W sieci zaczęły pojawiać się głosy sugerujące, że tekst przypomina twórczość chatbotów.
Na początku 2026 roku anonimowy redaktor opublikował na Reddit szczegółową analizę, twierdząc, że książka posiada wszystkie cechy tzw. „AI literature”. W jego opinii styl był „nie do odróżnienia od modeli LLM”.
Niedługo później pojawił się kilkugodzinny materiał na YouTube, który zebrał ponad milion wyświetleń i jeszcze bardziej podsycił kontrowersję.
Do sprawy włączyły się także firmy zajmujące się detekcją AI, takie jak Pangram, które wskazały na wysokie prawdopodobieństwo wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie tworzenia książki.
Śledztwo i decyzja wydawcy
Kulminacją był materiał The New York Times, w którym przeanalizowano fragmenty powieści za pomocą narzędzi do wykrywania AI. Wskazano m.in. na:
- luki logiczne,
- nadmiar melodramatycznych przymiotników,
- częste stosowanie powtarzalnych struktur (tzw. „rule of three”).
To wystarczyło, by Hachette zdecydowało o natychmiastowym wycofaniu książki z rynku brytyjskiego oraz anulowaniu planów wydania w USA.
Autorka zaprzecza, ale dopuszcza jeden scenariusz
Mia Ballard stanowczo zaprzeczyła, jakoby sama korzystała z AI przy pisaniu powieści. Przyznała jednak, że osoba pomagająca jej przy edycji tekstu mogła używać takich narzędzi.
Autorka podkreśliła, że cała sytuacja poważnie wpłynęła na jej zdrowie psychiczne i reputację. Zapowiedziała również podjęcie kroków prawnych.
Jeśli działa, to czy ma znaczenie?
Sprawa „Shy Girl” pokazuje szerszy problem, który zaczyna dotykać tradycyjnego rynku wydawniczego. Choć wiele wydawnictw formalnie zakazuje używania AI do pisania książek, granice są coraz bardziej rozmyte – szczególnie w przypadku planowania fabuły czy redakcji.
Podobne zjawisko obserwujemy już w branży muzycznej, gdzie narzędzia takie jak Suno pozwalają tworzyć pełnoprawne utwory, które trafiają nawet na platformy takie jak Spotify. Mimo sprzeciwu części artystów i dystrybutorów, wielu odbiorców nie widzi różnicy – lub nie przywiązuje do niej wagi.
Nowa rzeczywistość dla twórców
Najbardziej niepokojący dla pisarzy może być fakt, że – mimo licznych zarzutów – „Shy Girl” znalazła swoich fanów i była aktywnie promowana przez czytelników.
To sugeruje, że dla części odbiorców kluczowe nie jest już to, kto (lub co) stworzyło tekst, ale czy jest on „wystarczająco dobry”.
A to może oznaczać początek fundamentalnej zmiany w świecie literatury.
Foto: Headline Publishing Group.