Coraz więcej młodych ludzi rezygnuje z mediów społecznościowych, wybierając spotkania twarzą w twarz, winyle czy nawet stare telefony komórkowe.
Zjawisko, które jeszcze kilka lat temu wydawało się nie do pomyślenia, dziś zaczyna przybierać skalę globalnego trendu. Eksperci określają je mianem „cichej rewolucji”, która może zmienić sposób, w jaki kolejne pokolenia korzystają z technologii.
Cyfrowe pokolenie zaczyna mówić „dość”
23-letni Matt Richards, który od 11. roku życia korzystał ze smartfonów, zdecydował się rok temu usunąć wszystkie aplikacje społecznościowe ze swojego telefonu – pisze CNBC. Jak przyznaje młody człowiek, efekty tej decyzji były zaskakująco pozytywne.
Jego zdaniem media społecznościowe przestały dostarczać rozrywki. Zamiast tego zaczęły dominować treści generowane przez sztuczną inteligencję, reklamy influencerów oraz ciągłe porównywanie stylu życia.
Richards zauważa, że nastąpiło odwrócenie dotychczasowych nawyków. Kiedyś ludzie korzystali z telefonów, aby oderwać się od rzeczywistości. Dziś coraz częściej robią przerwę od telefonu, aby wrócić do realnego życia.
Podobne doświadczenia mają jego znajomi z pokolenia Gen Z. Wielu z nich zauważyło poprawę samopoczucia, większą pewność siebie oraz łatwiejsze budowanie relacji w świecie offline.
Trend „chronicznego offline” nabiera tempa
Moda na ograniczanie obecności w sieci zdobywa ogromną popularność – paradoksalnie również w mediach społecznościowych. Na TikToku pojawiają się tysiące nagrań, w których młodzi ludzie deklarują usunięcie aplikacji społecznościowych i powrót do analogowych pasji.
Wśród najczęściej wybieranych aktywności znajdują się:
- kupowanie płyt winylowych,
- powrót do telefonów z klapką lub klasycznych „cegiełek”,
- rękodzieło, np. robienie na drutach,
- spotkania towarzyskie i wydarzenia offline.
Dane potwierdzają zmianę zachowań
Badanie Deloitte z 2025 roku, przeprowadzone na ponad 4 tysiącach Brytyjczyków, pokazało, że niemal co czwarty użytkownik usunął przynajmniej jedną aplikację społecznościową w ciągu roku. Wśród przedstawicieli Gen Z odsetek ten sięgał już prawie jednej trzeciej.
Z kolei analiza Financial Times oraz firmy GWI wykazała, że globalny czas spędzany w mediach społecznościowych systematycznie spada od 2022 roku. Pod koniec 2024 roku osoby powyżej 16. roku życia spędzały średnio 2 godziny i 20 minut dziennie na platformach społecznościowych – o około 10% mniej niż dwa lata wcześniej.
Spadek aktywności jest szczególnie widoczny wśród nastolatków oraz osób w wieku dwudziestu kilku lat.
Media społecznościowe jako „platforma presji”
Jednym z głównych powodów odchodzenia młodych użytkowników od social mediów jest ich wpływ na zdrowie psychiczne. Badanie Deloitte wskazuje, że niemal jedna czwarta osób, które usunęły aplikacje społecznościowe, uznała je za szkodliwe dla swojej kondycji psychicznej i zbyt czasochłonne.
Wielu użytkowników postrzega dziś media społecznościowe jako środowisko ciągłej presji – zarówno konsumenckiej, jak i zawodowej. Eksperci zauważają, że platformy są coraz bardziej zdominowane przez reklamy oraz treści sponsorowane.
Jason Dorsey z Center for Generational Kinetics podkreśla, że pokolenie Gen Z jest jednocześnie najbardziej „reklamowanym” pokoleniem w historii, co może prowadzić do znużenia i zniechęcenia.
Offline staje się nowym symbolem prestiżu
Co ciekawe, wśród młodych ludzi zaczyna zmieniać się postrzeganie popularności. Jeszcze niedawno liczba obserwujących była wyznacznikiem statusu społecznego. Obecnie coraz częściej za atrakcyjne uchodzi życie poza mediami społecznościowymi.
Niektórzy użytkownicy twierdzą, że osoby trudniej dostępne online wydają się bardziej autentyczne i niezależne od opinii innych.
Dodatkowo rosnąca obecność marek, polityków i instytucji w mediach społecznościowych sprawia, że platformy tracą swój pierwotny, społecznościowy charakter.
Samotność i potrzeba prawdziwych relacji
Badacze zauważają, że młode pokolenia coraz częściej szukają kontaktów w świecie rzeczywistym. Popularność zyskują wydarzenia networkingowe, szybkie randki czy spotkania tematyczne.
Według ekspertów z University of Sheffield, media społecznościowe wymagają od użytkowników ciągłego budowania i kontrolowania wizerunku, co bywa wyczerpujące psychicznie. Powrót do świata offline pozwala odzyskać poczucie autentyczności i kontroli nad własnym życiem.
Czy to trwała zmiana?
Nie wszyscy eksperci uważają, że mamy do czynienia z całkowitym odrzuceniem cyfrowego świata. Zdaniem analityków GWI może to być naturalna korekta po pandemii, kiedy ludzie spędzali znacznie więcej czasu w domu i online.
Media społecznościowe nadal pozostają ważnym narzędziem w wielu obszarach życia – od zakupów, przez edukację, po dostęp do informacji.
Powrót do analogowego świata
Coraz więcej młodych ludzi świadomie ogranicza cyfrową rozrywkę, sięgając po fizyczne formy kontaktu z kulturą. Rosnąca popularność winyli, tradycyjnych listów czy papierowych gazet to element szerszego trendu redefiniowania relacji z technologią.
Dla wielu użytkowników nie chodzi o całkowitą rezygnację ze smartfonów, lecz o odzyskanie kontroli nad tym, jak i kiedy z nich korzystają.
Technologia pod presją użytkowników
Jeśli trend odejścia od mediów społecznościowych będzie się pogłębiał, może on wymusić zmiany w sposobie projektowania platform cyfrowych. Coraz większe znaczenie mogą zyskać rozwiązania promujące zdrowy balans między światem online i offline.
Jedno jest pewne – młode pokolenia zaczynają redefiniować relację z technologią, a powrót do analogowych doświadczeń może okazać się jednym z najciekawszych trendów społeczno-technologicznych nadchodzących lat.