15 lipca 2025 roku zakończyła się jedna z najważniejszych misji kosmicznych w historii Polski. Sławosz Uznański-Wiśniewski, pierwszy polski astronauta biorący udział w komercyjnej misji ESA, bezpiecznie powrócił na Ziemię po kilkunastu dniach spędzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
O godzinie 11:32 polskiego czasu kapsuła Dragon Grace z załogą misji Ax-4 wodowała na Pacyfiku u wybrzeży Kalifornii. Lot powrotny trwał blisko 22 godziny. Wraz z Uznańskim-Wiśniewskim na pokładzie znajdowali się także Peggy Whitson (USA), Tibor Kapu (Węgry) i Shubhanshu Shukla (Indie).
Powrót z orbity
Po odłączeniu się od ISS w poniedziałek o 13:15 rozpoczął się ostatni etap misji — wejście w atmosferę Ziemi. Kapsuła Dragon z wyłączonymi silnikami przeleciała przez warstwy atmosfery, osiągając temperaturę nawet 1600°C. W odpowiedzi na ekstremalne warunki uruchomiono systemy ochrony termicznej, a następnie — na wysokości 5,7 km — dwa spadochrony stabilizujące. Kilka kilometrów niżej rozwinęły się cztery główne spadochrony, które spowolniły opadanie i umożliwiły bezpieczne wodowanie.
Po wylądowaniu załogę przejęły służby SpaceX, które przetransportują astronautów do Houston, a następnie – w przypadku Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego – do Europy.
Misja IGNIS – polska technologia na orbicie
Start misji nastąpił 26 czerwca 2025 roku, gdy statek Dragon zadokował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. To wydarzenie zapisało się na kartach historii jako początek pierwszej polskiej technologiczno-naukowej misji kosmicznej prowadzonej we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA).
— To ogromny krok – nie tylko dla Ciebie Sławoszu i zespołu, ale też dla całej Polski. Od dziś jesteśmy nie tylko widzami, ale dołączamy do elitarnego grona państw, które prowadzą badania w kosmosie — powiedział minister rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk tuż po dokowaniu kapsuły do ISS.
Misja IGNIS, realizowana wspólnie przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, POLSA i ESA, miała na celu przeprowadzenie innowacyjnych eksperymentów naukowych i technologicznych. Wśród nich znalazły się:
- 3 eksperymenty ESA – m.in. badania wpływu mikrograwitacji na zdrowie kości i stymulację mięśni,
- 13 eksperymentów z Polski – przygotowanych przez krajowe firmy i ośrodki naukowe we współpracy z ESA.
Badania dotyczyły takich dziedzin jak biotechnologia, nauka o materiałach, biologia, technologie kosmiczne oraz badania nad człowiekiem. Wyniki tych eksperymentów mogą znaleźć zastosowanie nie tylko w eksploracji kosmosu, ale również w medycynie, przemyśle czy ochronie środowiska na Ziemi.
Lot z misją edukacyjną
IGNIS to nie tylko badania, ale również silny komponent edukacyjny. W ramach programu edukacji STEM w Polsce zrealizowano:
- „Lekcje z kosmosu” transmitowane do szkół,
- konkursy i eksperymenty tworzone przez uczniów,
- szkolenia dla nauczycieli,
- projekt „Klucz do kosmosu”, dzięki któremu 10 000 szkół otrzymało zestawy edukacyjne do nauki podstaw elektroniki i alfabetu Morse’a.
Foto: SpaceX/X.