SAP chce sprawdzić, czy sztuczna inteligencja potrafi przewidywać awarie w jednym z najbardziej wymagających środowisk technologicznych na świecie. Firma planuje uruchomić swój model SAP-RPT na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. System ma analizować dane z czujników, wykrywać nieprawidłowości i ostrzegać przed potencjalnymi problemami, nie wysyłając danych na Ziemię.
Sztuczna inteligencja coraz częściej trafia do zastosowań, w których nie wystarczy odpowiadać na pytania czy generować tekst. SAP chce wykorzystać ją do przewidywania problemów technicznych, zanim doprowadzą one do poważniejszych awarii. W tym celu firma zapowiedziała współpracę z Hewlett Packard Enterprise (HPE), w ramach której model SAP-RPT ma zostać uruchomiony na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Wdrożenie zaplanowano na początek 2027 roku. Nie jest to więc jeszcze działający system operacyjny stacji, lecz eksperyment, który ma sprawdzić możliwości technologii SAP w ekstremalnych warunkach.
AI, która nie musi rozumieć języka. Wystarczą jej dane
SAP-RPT nie jest kolejnym dużym modelem językowym, takim jak ChatGPT czy Gemini. Zamiast analizować przede wszystkim tekst i generować odpowiedzi w języku naturalnym, został zaprojektowany do pracy z danymi ustrukturyzowanymi. Mogą to być tabele, pomiary z czujników, parametry techniczne urządzeń czy informacje o procesach biznesowych.
Takie podejście ma duże znaczenie w przemyśle i zarządzaniu przedsiębiorstwami. W wielu przypadkach najważniejsze informacje nie znajdują się w dokumentach czy rozmowach, lecz w tysiącach rekordów opisujących działanie maszyn, dostawy, płatności i stan infrastruktury.
Model tego rodzaju może poszukiwać zależności w danych i rozpoznawać sygnały wskazujące, że coś zaczyna działać nieprawidłowo. Nie musi przy tym tworzyć rozbudowanej odpowiedzi tekstowej. Jego zadaniem jest przede wszystkim dostarczenie prognozy, wykrycie anomalii lub wskazanie potencjalnego zagrożenia.
Co SAP-RPT będzie robić na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej?
Na ISS model ma analizować telemetrię, czyli dane opisujące stan urządzeń i systemów technicznych. W środowisku kosmicznym szybkie rozpoznanie nieprawidłowości może mieć kluczowe znaczenie, ponieważ nie każdą usterkę da się natychmiast sprawdzić lub naprawić.
SAP wymienia kilka planowanych zastosowań. Pierwszym jest wykrywanie i wstępna ocena anomalii w bieżących danych telemetrycznych. System ma pomagać odróżniać sygnały wymagające uwagi od mniej istotnych odchyleń.
Drugim zadaniem będzie przewidywanie problemów, zanim przerodzą się w poważniejsze awarie. Model ma analizować dostępne pomiary i poszukiwać oznak wskazujących na pogarszający się stan urządzeń lub systemów.
Kolejna funkcja to odtwarzanie brakujących wartości pomiarowych na podstawie danych historycznych. W przypadku niepełnych odczytów system będzie mógł oszacować brakujące informacje, co potencjalnie ułatwi dalszą analizę.
SAP zapowiada również generowanie czytelnych raportów o stanie technicznym misji. Mają one pomagać zarówno astronautom, jak i zespołom na Ziemi w interpretowaniu wyników analizy oraz ocenie, czy potrzebna jest interwencja człowieka.
Wszystkie te możliwości są na razie elementem zapowiadanego wdrożenia. Dopiero wyniki testów pokażą, jak skutecznie model radzi sobie z rzeczywistymi danymi pochodzącymi z orbity.
Dlaczego sztuczna inteligencja ma działać bezpośrednio w kosmosie?
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest przetwarzanie danych bezpośrednio na pokładzie stacji. W informatyce takie podejście określa się mianem edge AI, czyli sztucznej inteligencji działającej blisko źródła danych, zamiast polegać na zdalnych serwerach.
W przypadku ISS nie jest to tylko kwestia wygody. Łączność z Ziemią może być ograniczona, a przesyłanie wszystkich danych do zewnętrznych systemów analitycznych powoduje opóźnienia i zwiększa zależność od dostępności połączenia. Jeśli urządzenie potrafi samodzielnie przeanalizować pomiary, może szybciej wskazać problem i przekazać najważniejsze wnioski.
Praca na orbicie oznacza też ograniczenia energetyczne oraz narażenie sprzętu na promieniowanie. W takich warunkach nie zawsze można po prostu uruchomić większy serwer lub skorzystać z najbardziej zasobożernego modelu AI.
Dlatego SAP podkreśla efektywność energetyczną swojego rozwiązania. Według deklaracji firmy SAP-RPT jest około 50 tys. razy bardziej energooszczędny niż najnowocześniejsze duże modele językowe. To porównanie podawane przez producenta, a szczegółowa metodologia oraz warunki jego przeprowadzenia nie zostały przedstawione w materiałach stanowiących podstawę tej zapowiedzi.
Firma deklaruje również, że model może dostosowywać się do zmieniających się warunków bez typowego ponownego treningu lub dostrajania. To istotna cecha w środowiskach, w których aktualizacja oprogramowania i przygotowanie nowych modeli mogą być trudniejsze niż w zwykłej infrastrukturze informatycznej.
Komputer HPE już działa na orbicie
SAP nie musi budować od podstaw całej infrastruktury obliczeniowej dla tego eksperymentu. Model ma zostać uruchomiony na HPE Spaceborne Computer-2, czyli platformie obliczeniowej dostarczonej przez Hewlett Packard Enterprise.
Komputer działa na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od 2021 roku. Wcześniej wykorzystywano go do różnych eksperymentów związanych między innymi ze sztuczną inteligencją, przetwarzaniem obrazów i technologiami komunikacyjnymi.
Projekt SAP i HPE wpisuje się w szerszy trend przenoszenia obliczeń bliżej miejsca, w którym powstają dane. Zamiast przesyłać wszystko do odległego centrum danych, można analizować informacje lokalnie i przekazywać dalej jedynie wyniki, ostrzeżenia lub wybrane rekordy.
Na Ziemi takie rozwiązanie ma znaczenie w fabrykach, kopalniach, instalacjach energetycznych i innych miejscach, w których połączenie z siecią bywa ograniczone albo opóźnienie w analizie może mieć poważne konsekwencje.
Kosmiczny eksperyment ma pomóc przedsiębiorstwom
Wysłanie modelu na orbitę może wyglądać jak nietypowy projekt w firmie kojarzonej przede wszystkim z oprogramowaniem biznesowym. Z perspektywy SAP nie chodzi jednak wyłącznie o zastosowanie AI w kosmosie. Stacja ma być wymagającym środowiskiem testowym, a zdobyte doświadczenia mają pomóc w rozwijaniu technologii przeznaczonych dla przedsiębiorstw.
Podobne problemy występują bowiem również na Ziemi. Zakład przemysłowy może mieć setki maszyn generujących dane, których nie da się stale analizować ręcznie. Operator sieci energetycznej musi rozpoznawać nieprawidłowości w działaniu urządzeń, a przedsiębiorstwo logistyczne potrzebuje wcześnie wykrywać opóźnienia w dostawach.
Model analizujący dane strukturalne może także pomagać w identyfikowaniu nietypowych zmian w płatnościach, ocenie ryzyka związanego z dostawcami czy przewidywaniu problemów w łańcuchach dostaw. SAP wskazuje ponadto na możliwe zastosowania w rolnictwie, rozproszonej produkcji i działaniach ratunkowych.
W każdym z tych przypadków podstawowa idea jest podobna: system ma rozpoznawać oznaki problemów na podstawie danych, zanim ich skutki staną się poważne. Nie oznacza to jednak, że model przetestowany na ISS automatycznie sprawdzi się w każdym przedsiębiorstwie. Skuteczność będzie zależeć między innymi od rodzaju danych, charakteru analizowanego procesu oraz jakości prognoz.
Na razie zapowiedź, a nie dowód skuteczności
Projekt SAP ma wyraźny wymiar technologiczny, ale również biznesowy. Firma chce pokazać, że jej modele AI mogą działać poza typowym środowiskiem chmurowym i sprawdzać się tam, gdzie zasoby są ograniczone, a dostęp do danych i infrastruktury nie zawsze jest gwarantowany.
Wciąż pozostaje jednak kilka istotnych niewiadomych. Nie podano dokładnej daty wdrożenia. Ani szczegółów dotyczących wersji i rozmiaru modelu ani pełnego zakresu danych telemetrycznych, które zostaną wykorzystane w testach. Nie wiadomo też, jakie kryteria przesądzą o powodzeniu eksperymentu, na przykład jaka skuteczność przewidywania awarii będzie uznana za wystarczającą. Nie jest również jasne, czy po zakończeniu demonstracji rozwiązanie stanie się elementem regularnej obsługi stacji.
Dlatego nie należy jeszcze traktować tego projektu jako dowodu, że sztuczna inteligencja SAP potrafi niezawodnie zarządzać krytycznymi systemami w kosmosie. Na razie to próba sprawdzenia technologii w trudnych warunkach i pokazania jej potencjalnej wartości dla klientów biznesowych.
Jeżeli eksperyment zakończy się powodzeniem, może dostarczyć argumentów za szerszym wykorzystaniem energooszczędnych modeli AI działających bezpośrednio na urządzeniach i lokalnych systemach obliczeniowych. A to kierunek, który może mieć znacznie większe znaczenie dla przemysłu niż samo pojawienie się kolejnego modelu sztucznej inteligencji na orbicie.
Źródła
- SAP News Center, From Orbit to Enterprise: The Next Tabular AI Frontier for SAP and HPE
- Computer Weekly, TechEd 2026: SAP fronts tabular data model in space as it bids to make autonomous enterprise real
- HPE, Spaceborne Computer-2
Foto: ESA / NASA / T. Pesquet.