Polska ma już na orbicie wszystkie cztery satelity konstelacji MikroGlob. Trzy kolejne jednostki zostały wyniesione 1 października na pokładzie rakiety Falcon 9 firmy SpaceX. Tym samym zakończył się najważniejszy etap budowy systemu, który ma dostarczać Siłom Zbrojnym RP własne dane z obserwacji Ziemi.
MikroGlob jest jednak tylko jednym z elementów znacznie większego systemu. Polska rozwija równolegle satelity optyczne, radarowe i nanosatelity testujące nowe technologie. Do tego dochodzą dwa znacznie większe i bardziej zaawansowane satelity optoelektroniczne zamówione w Airbusie, na które polskie wojsko wciąż czeka.
Cztery MikroGloby są już na orbicie
Pierwszy satelita, MikroGlob-1, znany również jako PIRX-1, został wyniesiony 7 lipca 2026 roku podczas misji Transporter-17. Trzy kolejne – MikroGlob-2, MikroGlob-3 i MikroGlob-4 – poleciały 1 października 2026 roku z bazy Vandenberg Space Force Base w Kalifornii podczas misji Transporter-18.
Wszystkie cztery satelity zostały zbudowane na rozwijanej przez polską firmę Creotech Instruments platformie HyperSat. Po wyniesieniu trzech nowych jednostek udało się nawiązać z nimi dwukierunkową łączność i odebrać dane telemetryczne. Satelity przechodzą obecnie fazę szczegółowego uruchamiania i testów orbitalnych.
Creotech poinformował również o pierwszym zdjęciu wykonanym przez kamerę inżynieryjną MikroGlob-4. Widać na nim rozłożone panele satelity, a w tle najprawdopodobniej zorzę polarną. Nie jest to jeszcze właściwe zobrazowanie wykonywane przez główny instrument obserwacyjny, ale fotografia pokazuje, że satelita rozpoczął pracę na orbicie.
Co właściwie potrafią MikroGloby?
MikroGlob to konstelacja satelitów przeznaczonych do optoelektronicznej obserwacji Ziemi. Ich instrumenty mają rejestrować obrazy w zakresie światła widzialnego oraz bliskiej podczerwieni, a następnie przesyłać dane do segmentu naziemnego.
W praktyce takie zobrazowania mogą być wykorzystywane do obserwacji infrastruktury, obiektów, szlaków komunikacyjnych czy zmian zachodzących na powierzchni Ziemi. Szczegółowe parametry wojskowych sensorów, w tym wszystkie możliwości rozpoznawcze systemu, nie są publicznie ujawnione.
Istotne jest również to, że cztery satelity mogą zapewniać częstszy dostęp do obserwacji wybranych obszarów niż pojedynczy aparat. Nie oznacza to jednak ciągłego monitorowania każdego miejsca. Satelity obserwacyjne wykonują zdjęcia podczas przelotów, a możliwość wykonania konkretnego zobrazowania zależy m.in. od orbity, warunków oświetleniowych, zachmurzenia i zaplanowanego zadania.
To nie tylko cztery satelity
MikroGlob jest częścią całego Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. Oprócz segmentu kosmicznego system obejmuje infrastrukturę naziemną odpowiedzialną za kontrolowanie satelitów, odbieranie telemetrii i danych oraz ich dalsze przetwarzanie.
Umowa Agencji Uzbrojenia z Creotech Instruments na budowę systemu MikroGlob ma wartość około 556,7 mln zł brutto. Wojsko otrzymuje cztery mikrosatelity wykorzystujące platformę HyperSat, a całość ma służyć budowie krajowych zdolności rozpoznania obrazowego.
Co ważne, cała konstelacja znalazła się na orbicie zaledwie około 21 miesięcy po podpisaniu umowy. To pokazuje również, że projekt ma znaczenie nie tylko dla wojska, ale dla całego polskiego sektora kosmicznego.
Polska ma również radarowe satelity POLSARIS
Jeszcze ważniejszy jest fakt, że MikroGlob nie jest jedyną wojskową konstelacją budowaną przez Polskę.
Równolegle powstał system MikroSAR, którego satelity tworzą wojskową konstelację radarową POLSARIS. W przeciwieństwie do MikroGlob nie wykorzystują one klasycznych instrumentów optycznych, lecz radar z syntetyczną aperturą, czyli SAR.
To bardzo istotna różnica. Radar może pozyskiwać dane niezależnie od oświetlenia – również w nocy – i jest znacznie mniej uzależniony od zachmurzenia niż obserwacja optyczna.
Pierwszy satelita radarowy został wyniesiony 28 listopada 2025 roku. Dwa kolejne trafiły na orbitę 30 marca 2026 roku, a czwarty został wyniesiony w maju 2026 roku. Tym samym Polska ma obecnie cztery satelity radarowe POLSARIS na orbicie.
Program jest realizowany przez konsorcjum ICEYE Polska i Wojskowe Zakłady Łączności nr 1. Umowa ma wartość około 860 mln zł brutto i zakłada zakup trzech satelitów w ramach zamówienia podstawowego oraz możliwość dokupienia kolejnych trzech.
Oznacza to, że docelowa konstelacja może zostać jeszcze powiększona.
Jest jeszcze PIAST. Trzy małe satelity testują polskie technologie
Na orbicie znajdują się również trzy nanosatelity PIAST – PIAST-M, PIAST-S1 oraz PIAST-S2. Zostały wyniesione 28 listopada 2025 roku na pokładzie Falcona 9 z bazy Vandenberg.
PIAST to polska konstelacja trzech nanosatelitów rozwijająca technologie optoelektronicznego rozpoznania obrazowego. Projekt ma charakter badawczo-rozwojowy i służy m.in. testowaniu polskich platform satelitarnych, instrumentów optycznych, algorytmów przetwarzania obrazu oraz technologii umożliwiających współpracę satelitów na orbicie.
PIAST-M ma m.in. testować technologie związane z autonomiczną nawigacją i współpracą satelitów, natomiast PIAST-S1 i PIAST-S2 koncentrują się na obrazowaniu Ziemi. W przypadku PIAST rozwijane są również algorytmy sztucznej inteligencji służące poprawie jakości i rozdzielczości uzyskiwanych zobrazowań.
To ważne z innego powodu. PIAST nie jest po prostu kolejnym zakupem zagranicznego sprzętu. Jest projektem, w którym rozwijane są polskie kompetencje potrzebne do samodzielnego projektowania, budowy, sterowania i wykorzystywania satelitów.
A na dwa duże satelity Airbusa Polska nadal czeka
Najbardziej zaawansowany element polskiego systemu obserwacji Ziemi dopiero ma jednak trafić na orbitę.
W grudniu 2022 roku Polska podpisała z Airbus Defence and Space umowę na dostawę dwóch bardzo wysokorozdzielczych satelitów optoelektronicznych wraz z naziemną stacją odbiorczą w Polsce. Ich rozdzielczość ma sięgać około 30 cm, czyli znacznie więcej niż w przypadku niewielkich satelitów MikroGlob.
Airbus odpowiada za zaprojektowanie, budowę, integrację i wyniesienie obu satelitów. Zgodnie z obecnymi informacjami ich start ma nastąpić do 2027 roku. Wartość kontraktu określono na około 575 mln euro netto.
Te dwa satelity mają zapewnić Polsce możliwość wykonywania niezwykle szczegółowych zobrazowań. Będą więc pełnić inną funkcję niż MikroGlob. Mniejsze satelity mają zwiększać częstotliwość dostępu do obserwacji, natomiast większe konstrukcje Airbusa będą przeznaczone do pozyskiwania bardzo szczegółowych danych.
Polska nie czeka przy tym całkowicie bez dostępu do tej technologii. W ramach umowy z Airbusem już od 2023 roku może korzystać z zobrazowań dostarczanych przez istniejącą konstelację Pléiades Neo. Docelowo jednak własne satelity mają zapewnić znacznie większą autonomię.
Wszystkie te programy zaczynają tworzyć jeden system
Dopiero zestawienie wszystkich tych projektów pokazuje skalę zmian.
Polska ma już trzy nanosatelity PIAST, cztery radarowe satelity POLSARIS oraz właśnie kompletuje cztery optyczne MikroGloby. W perspektywie kolejnych lat dołączą do nich dwa bardzo wysokorozdzielcze satelity zamówione w Airbusie.
Nie są to konstrukcje o identycznych możliwościach. I właśnie o to chodzi.
MikroGlob zapewnia optyczną obserwację Ziemi z wykorzystaniem stosunkowo niewielkich satelitów. POLSARIS wykorzystuje radary SAR, dzięki czemu może dostarczać dane także w warunkach, w których klasyczna obserwacja optyczna jest utrudniona. PIAST rozwija i testuje kolejne polskie technologie satelitarne. Z kolei satelity Airbusa mają zapewnić bardzo wysoką szczegółowość zobrazowań.
MON wskazuje, że wszystkie te zdolności są elementami budowy narodowego systemu rozpoznania satelitarnego, rozwijanego m.in. na potrzeby Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS).
To oznacza zmianę jakościową. Polska nie próbuje już posiadać po prostu „jakiegoś satelity”. Buduje cały ekosystem obserwacji Ziemi, w którym różne typy satelitów mają dostarczać różnego rodzaju dane. MikroGlob jest więc nie końcem programu, lecz kolejnym etapem budowy polskich zdolności kosmicznych.
Źródła
- Creotech Instruments – pełna konstelacja polskich satelitów MikroGlob na orbicie
- Ministerstwo Obrony Narodowej – Satelitarny System Obserwacji Ziemi
- Ministerstwo Obrony Narodowej – satelity obserwacyjne i program MikroGlob
- Ministerstwo Nauki – nanosatelity PIAST na orbicie
- Airbus – umowa na dwa wysokorozdzielcze satelity dla Polski
Foto: Creotech Instruments.