NASA oficjalnie ogłosiła zakończenie misji Lunar Trailblazer – małego, niskobudżetowego orbitera księżycowego, który miał pomóc w przygotowaniach do długoterminowej obecności ludzi na Księżycu w ramach programu Artemis. Niestety, sonda nigdy nie dotarła do celu.
Lunar Trailblazer to 200-kilogramowy orbiter zaprojektowany z myślą o przełomowych badaniach zasobów wodnych na Księżycu. Start misji odbył się 26 lutego 2025 roku na pokładzie rakiety SpaceX Falcon 9, wspólnie z prywatnym lądownikiem Athena. Niestety, już dzień po starcie NASA straciła kontakt z sondą. Po miesiącach prób jego odzyskania, 31 lipca 2025 roku agencja ogłosiła oficjalny koniec misji.
Zbyt mało słońca, za dużo problemów
Według inżynierów z NASA, najprawdopodobniej przyczyną awarii było złe ustawienie paneli słonecznych – nie były one skierowane w stronę Słońca, co doprowadziło do wyczerpania baterii sondy i utraty łączności.
Przez wiele tygodni zespół misji, przy wsparciu naukowców z całego świata, próbował nawiązać kontakt. Modelowano trajektorię i orientację sondy, licząc na to, że podczas dryfowania w przestrzeni otrzyma ona wystarczająco dużo światła słonecznego, by się zrestartować. Tak się jednak nie stało.
– W eksploracji kosmosu współpraca ma kluczowe znaczenie – powiedział Andrew Klesh, inżynier projektu Lunar Trailblazer w Jet Propulsion Laboratory. – Wsparcie globalnej społeczności pomogło nam lepiej zrozumieć ruch sondy, ale niestety nie wystarczyło, by przywrócić ją do życia.
Wielkie plany, które nie doszły do skutku
Kosztująca 94 miliony dolarów misja miała stworzyć szczegółową mapę zasobów wodnych na Księżycu – kluczowych z punktu widzenia przyszłych załogowych misji Artemis. Wiedza o lokalizacji i dostępności wody może bowiem zadecydować o sukcesie długotrwałej obecności ludzi na Srebrnym Globie.
Choć Lunar Trailblazer nie wykonał swojego zadania, NASA nie uznaje misji za całkowitą porażkę.
– To nie był rezultat, na który liczyliśmy, ale takie doświadczenia pomagają nam uczyć się i ograniczać ryzyko w przyszłych misjach niskobudżetowych satelitów – powiedziała Nicky Fox z NASA. – Dziękujemy zespołowi Lunar Trailblazer za zaangażowanie i determinację do samego końca.
Nie tylko Trailblazer miał pecha
Współpasażer Lunar Trailblazera na rakiecie Falcon 9 – prywatny lądownik Athena od firmy Intuitive Machines – również nie miał szczęścia. Choć udało mu się wylądować w pobliżu bieguna południowego Księżyca, niedługo po lądowaniu przewrócił się, co zakończyło jego misję znacznie szybciej, niż planowano. Pisaliśmy o tym.
Co dalej?
Zakończenie misji Lunar Trailblazer to przypomnienie, jak trudna i nieprzewidywalna jest eksploracja kosmosu – nawet w przypadku relatywnie prostych misji. Jednak NASA podkreśla, że każda taka porażka jest źródłem wiedzy, która zaprocentuje przy kolejnych projektach.
Foto: Lockheed Martin Space/Lunar Trailblazer.