Bezprecedensowa decyzja administracji USA doprowadziła do globalnego wyłączenia dwóch najnowszych i najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji firmy Anthropic. Claude Fable 5 oraz Claude Mythos 5 zostały odcięte od użytkowników na całym świecie. Amerykański Departament Handlu uznał je za potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.
Według informacji przekazanych przez firmę, nakaz wpłynął zaledwie trzy dni po premierze modeli. Co więcej, ograniczenia nie dotyczą wyłącznie użytkowników zagranicznych. Zakaz obejmuje wszystkich cudzoziemców, nawet tych przebywających legalnie na terytorium Stanów Zjednoczonych, a także zagranicznych pracowników samego Anthropic.
W praktyce oznaczało to, że firma nie była w stanie wdrożyć częściowej blokady. Zamiast tego zdecydowano się całkowicie wyłączyć dostęp do obu modeli dla wszystkich użytkowników.
Jeden jailbreak wystarczył do uruchomienia procedury bezpieczeństwa
Źródłem całego zamieszania miał być tzw. jailbreak, czyli technika pozwalająca obejść ograniczenia modelu AI. Według administracji USA nieznana firma miała wykazać, że Mythos 5 można nakłonić do analizowania kodu źródłowego i wskazywania potencjalnych luk bezpieczeństwa.
Problem w tym, że Anthropic twierdzi, iż nie jest to żadna wyjątkowa zdolność. Firma argumentuje, że podobne zadania wykonują również inne publicznie dostępne modele sztucznej inteligencji. W swoim oświadczeniu wskazała nawet na OpenAI i model GPT-5.5 jako przykład systemu oferującego porównywalne możliwości.
Przedstawiciele Anthropic podkreślają, że rząd nie przedstawił szczegółowych dowodów, a jedynie ustne informacje dotyczące pojedynczego, bardzo specyficznego przypadku obejścia zabezpieczeń.
Firma uważa, że doszło do nieporozumienia i prowadzi rozmowy z administracją w celu przywrócenia dostępu do modeli.
Mythos 5 miał być wykorzystywany przez NSA
Sprawa staje się jeszcze bardziej interesująca ze względu na doniesienia dotyczące zastosowań wojskowych i wywiadowczych modelu Mythos.
Według medialnych informacji National Security Agency wykorzystywała system do operacji związanych z cyberbezpieczeństwem i działaniami ofensywnymi w cyberprzestrzeni.
Jeżeli informacje te są prawdziwe, decyzja administracji może wskazywać, że amerykańskie służby uznały potencjalne ryzyko związane z wyciekiem zaawansowanych zdolności modelu za większe niż korzyści wynikające z jego komercyjnego wykorzystania.
To kolejny przykład coraz większego traktowania sztucznej inteligencji jako technologii strategicznej, porównywalnej do zaawansowanych półprzewodników, kryptografii czy technologii wojskowych.
Narastający konflikt między Anthropic a rządem USA
Relacje między Anthropic a administracją federalną już wcześniej były napięte. Amerykański Departament Obrony miał w przeszłości określić firmę jako potencjalne ryzyko dla łańcucha dostaw. Ten spór zakończył się pozwem sądowym złożonym przez przedsiębiorstwo.
Obecna decyzja może dodatkowo zaostrzyć konflikt pomiędzy jednym z najważniejszych twórców sztucznej inteligencji a amerykańskim rządem.
Anthropic ostrzega, że jeśli pojedynczy przypadek obejścia zabezpieczeń będzie wystarczającym powodem do wycofywania modeli z rynku, rozwój najbardziej zaawansowanych systemów AI może zostać poważnie spowolniony. Firma zwraca uwagę, że praktycznie każdy nowoczesny model posiada pewne ograniczenia i potencjalne podatności, które są sukcesywnie eliminowane po wdrożeniu.
Chiny mogą być największym beneficjentem tej decyzji
W tle całej sprawy znajduje się jeszcze jeden ważny aspekt – rosnąca konkurencja ze strony Chin.
Coraz większą popularność zdobywają otwarte modele rozwijane przez chińskie firmy. Takie jak Alibaba (Qwen), Moonshot AI (Kimi), Zhipu AI (GLM) czy DeepSeek.
Według raportów udział chińskich modeli open source w globalnych pobraniach rośnie w bardzo szybkim tempie. Coraz więcej startupów wybiera rozwiązania, które można pobrać, uruchomić lokalnie i rozwijać bez konieczności uzyskiwania zgody amerykańskich dostawców.
Jeżeli kolejne restrykcje eksportowe będą utrudniać korzystanie z amerykańskich modeli AI, część rynku może przyspieszyć migrację właśnie w kierunku rozwiązań open source rozwijanych poza Stanami Zjednoczonymi.
AI coraz bardziej przypomina technologię wojskową
Globalne wyłączenie Claude Fable 5 i Mythos 5 pokazuje, jak bardzo zmieniło się postrzeganie sztucznej inteligencji przez rządy największych państw świata. Jeszcze kilka lat temu modele językowe były traktowane głównie jako produkty komercyjne. Dziś stają się elementem strategicznej rywalizacji geopolitycznej.
FotoJeżeli administracja USA rzeczywiście zdecydowała się zablokować dostęp do modelu AI na całym świecie z powodu pojedynczej podatności bezpieczeństwa, może to być sygnał, że najpotężniejsze systemy sztucznej inteligencji zaczynają być traktowane podobnie jak technologie rakietowe, zaawansowane procesory czy narzędzia cyberwojny.
Foto: ChatGPT Images/AI.