Siedem minut wystarczyło, by pokazać zarówno postęp generatywnej sztucznej inteligencji, jak i jej największą słabość. „Odyseja” stworzona przy użyciu Grok Imagine potrafi zachwycić pojedynczym kadrem, ale jako film jest sztuczna, pozbawiona emocji i artystycznej wartości. To bardziej tandetna imitacja kina niż jego przyszłość.
Elon Musk od miesięcy zapowiadał pełnometrażową, historycznie wierną adaptację „Odysei” Homera stworzoną przez sztuczną inteligencję. Na razie widzowie otrzymali siedem minut materiału, opublikowanego jako pierwszy odcinek serii. Za projekt odpowiada Grok Imagine, a w jego realizację zaangażowane są również Wonder Studios i reżyser Dev Walker.
Pierwsze wrażenie? Technicznie niektóre ujęcia są całkiem niezłe. Morze, statki i wybrane sceny potrafią przez chwilę sprawiać wrażenie prawdziwego filmu. Problem w tym, że kino nie polega na generowaniu ładnych obrazków. A kiedy przyjrzymy się bliżej temu, co przygotował Grok, techniczna sprawność szybko ustępuje miejsca irytującej sztuczności.
Sztuczny świat, sztuczne twarze i zero emocji
Największym problemem „Odysei” nie jest pojedynczy błąd generatora, lecz wrażenie, że cały świat przedstawiony powstał z myślą o tym, by przypominać film, a nie opowiadać historię. Postacie mają przesadnie gładką skórę, nienaturalnie idealne zęby i włosy, które nie zawsze zachowują się tak, jak powinny. Mimika oraz ruchy bohaterów dodatkowo wzmacniają poczucie obcowania z cyfrową atrapą.
W rezultacie nawet sceny, które na pierwszy rzut oka wyglądają efektownie, szybko tracą wiarygodność. Wszystko jest zbyt wygładzone, zbyt równe i zbyt sterylne. Zamiast świata starożytnej Grecji otrzymujemy jego plastikową imitację. To wizualna tandeta, której nie da się ukryć za efektownymi ujęciami.
Podobnie jest z aktorstwem. Bohaterowie wygłaszają sztywne kwestie, a ich twarze nie przekazują emocji, których wymagałaby opowiadana historia. Narracja głosowa rozwleka wprowadzenie, po czym film przechodzi do kolejnych scen, w których brodaci wojownicy wypowiadają swoje kwestie bez przekonującej energii. Trudno przejąć się ich losem, skoro nie sposób uwierzyć w ich istnienie.
Anthony Ha z TechCrunch podsumował problem wyjątkowo celnie. Jego zdaniem materiałowi brakuje „artistry, inspiration, or human interest” – artystycznej wartości, inspiracji i ludzkiego wymiaru. To właściwie najkrótsza diagnoza całego przedsięwzięcia.
Dziennikarz zwrócił również uwagę, że całość przypomina pozbawioną życia scenkę przerywnikową z gry komputerowej. Taką, którą gracz najchętniej pominąłby przyciskiem „skip”. Trudno o bardziej wymowny zarzut wobec produkcji, która ma udowodnić, że AI potrafi tworzyć kino.
Amerykańskie media nie zostawiły na filmie suchej nitki
Krytyka nie ogranicza się do jednego recenzenta. W podobnym tonie wypowiadają się kolejne redakcje, choć każda zwraca uwagę na nieco inne elementy produkcji.
Mashable wskazuje na typowe problemy generatywnego wideo: rozmazaną skórę, nienaturalne włosy, błędy oświetlenia i perspektywy oraz tekstury tła, które potrafią nagle zmieniać jakość. Zwraca też uwagę na słabość scenariusza i trudności z odróżnianiem bohaterów. Trudno zbudować przekonującą opowieść, jeśli widz zamiast śledzić wydarzenia, zastanawia się, czy kolejna twarz nie jest przypadkiem kopią poprzedniej.
Rolling Stone ocenia materiał jeszcze szerzej, w kontekście ambicji Muska. W recenzji pojawiają się określenia „soulless” i „wooden”, czyli pozbawiony duszy i drewniany. Redakcja zwraca uwagę, że wizualne zapożyczenia z kinowej „Odysei” Christophera Nolana nie przekładają się na podobny rozmach ani siłę oddziaływania.
Z kolei The Independent opisuje szydercze reakcje odbiorców w internecie. Jeden z komentujących stwierdził, że jeśli tak wygląda efekt pracy najbogatszego człowieka na świecie, to filmy AI nie zastąpią szybko prawdziwego kina.
Nie oznacza to, że każdy widz ocenia materiał identycznie. Pojawiają się głosy doceniające postęp techniczny, a niektóre ujęcia rzeczywiście potrafią zmylić odbiorcę. Wspólny mianownik krytycznych recenzji jest jednak wyraźny: przekonujący obraz nie wystarcza, by stworzyć angażujący film.
Musk obiecywał wierność Homerowi. Na razie jest siedem minut
Jest jeszcze jeden problem. W lipcu Elon Musk zapowiadał pełnometrażową adaptację, która miała być historycznie dokładna i wierna sztuce Homera. Tymczasem opublikowany materiał jest jedynie pierwszym, siedmiominutowym odcinkiem.
Wierność historyczna również budzi wątpliwości. Bohaterowie mówią po angielsku, a nie w języku starogreckim. Sama anglojęzyczna narracja nie przekreśla oczywiście wartości adaptacji, ale w zestawieniu z wcześniejszymi deklaracjami Muska trudno nie zauważyć rozbieżności między zapowiedziami a rezultatem.
Istotny jest także kontekst rywalizacji z Christopherem Nolanem. Musk krytykował wcześniej obsadę kinowej „Odysei”, kwestionując między innymi wybór aktorów do poszczególnych ról. Tymczasem film Nolana powstał z udziałem tysięcy osób, w międzynarodowej ekipie i z wykorzystaniem tradycyjnych metod realizacji filmowej, wspieranych efektami specjalnymi.
Zestawienie obu produkcji pokazuje, że między wygenerowaniem sekwencji wyglądającej jak kino a stworzeniem pełnoprawnego dzieła wciąż istnieje ogromna różnica.
To dopiero początek filmów tworzonych przez AI
Nie warto jednak traktować „Odysei” Groka jako dowodu, że sztuczna inteligencja nie nadaje się do produkcji filmowej. Byłby to zbyt daleko idący wniosek. Przeciwnie, siedem minut materiału pokazuje, jak szybko rozwijają się narzędzia pozwalające generować scenografie, postacie, krajobrazy i całe sekwencje bez tradycyjnej ekipy na planie.
W kolejnych latach filmy tworzone w całości przez AI mogą stać się istotną częścią rozrywkowego uniwersum. Będą tańsze w produkcji, łatwiejsze do eksperymentowania i dostępne dla twórców, którzy dziś nie mają budżetów pozwalających na realizację ambitnych projektów. Możliwe, że powstaną całe kategorie produkcji przeznaczonych do internetu, platform streamingowych czy interaktywnej rozrywki.
Nie oznacza to jednak, że widzowie automatycznie zaakceptują taki sposób opowiadania historii. Generowanie obrazu to tylko jeden z elementów procesu twórczego. Scenariusz, reżyseria, rytm narracji, praca aktorów i umiejętność budowania emocji pozostają równie ważne jak techniczna jakość obrazu.
Właśnie dlatego rozwój AI może przynieść nieoczekiwany skutek. Im więcej będzie produkcji wypełnionych cyfrowymi postaciami i idealnie wygenerowanymi krajobrazami, tym większą wartość może zyskać to, czego nie da się łatwo zasymulować: prawdziwe aktorstwo, wyrazisty styl reżysera, nieoczywiste decyzje artystyczne i historie, za którymi stoi ludzkie doświadczenie.
Być może nadejdzie moment, w którym widzowie będą wybierać tradycyjne kino właśnie dlatego, że nie jest idealne. Bo aktor naprawdę się boi, reżyser potrafi zbudować napięcie, a scenariusz nie przypomina składanki najbardziej prawdopodobnych rozwiązań wygenerowanych przez algorytm.
To na razie tylko hipoteza. Jedno jest jednak pewne: „Odyseja” Groka pokazuje, że umiejętność stworzenia obrazu przypominającego film nie jest tym samym co umiejętność stworzenia dobrego filmu. Technologia może coraz lepiej naśladować kino. Pytanie, czy nauczy się jeszcze opowiadać historie, dla których w ogóle chcemy je oglądać.
Źródła
- TechCrunch – Grok releases the first seven minutes of its AI-generated ‘Odyssey’
- Mashable – Elon Musk’s Grok Odyssey AI film adaption
- Rolling Stone – Elon Musk’s Grok Finally Delivers First Instalment of ‘Historically Accurate’ ‘The Odyssey’
- The Independent – Elon Musk’s AI-generated The Odyssey draws ridicule after first seven-minute episode released
- Variety – Elon Musk’s Grok Releases First AI-Generated 'Odyssey’ Episode, Months After Promising 'Historically Accurate’ Full-Length Film
Marcin Kaczmarczyk
Foto: Grok Imagine/AI.