Przełomowe odkrycie chemików z Wielkiej Brytanii i Australii może pomóc w walce z rosnącą opornością bakterii na leki.
Zespół naukowców z Uniwersytetu Warwick w Wielkiej Brytanii oraz Uniwersytetu Monash w Australii odkrył przypadkiem nowy, niezwykle silny antybiotyk o nazwie pre-methylenomycin C lactone. Substancja ta wykazuje wyjątkową skuteczność wobec tzw. superbakterii, czyli drobnoustrojów odpornych na wiele znanych antybiotyków — w tym groźnego gronkowca złocistego (MRSA) oraz enterokoków opornych na wankomycynę (VRE).
O odkryciu poinformowano w czasopiśmie naukowym Journal of the American Chemical Society (JACS) 27 października 2025 roku.
Antybiotyk był pod ręką od lat
Jak tłumaczą badacze, nowa substancja od dawna była w zasięgu wzroku. To bowiem produkt pośredni w procesie wytwarzania znanego antybiotyku methylenomycin A, opracowanego ponad 50 lat temu.
Profesor Greg Challis z Uniwersytetu Warwick wyjaśnia, że choć methylenomycin A był wielokrotnie syntetyzowany i badany, nikt wcześniej nie sprawdzał właściwości antybakteryjnych jego związków pośrednich.
– Usuwając niektóre geny odpowiedzialne za biosyntezę, odkryliśmy dwa nieznane wcześniej związki. Ku naszemu zdumieniu, ich aktywność antybakteryjna okazała się znacznie większa niż w przypadku oryginalnego antybiotyku – powiedział Challis.
Ponad 100 razy silniejszy od klasycznego antybiotyku
W testach laboratoryjnych pre-methylenomycin C lactone okazał się ponad 100 razy skuteczniejszy od methylenomycin A w zwalczaniu bakterii Gram-dodatnich, w tym MRSA i VRE.
Co więcej, naukowcy nie zaobserwowali powstawania odporności bakterii enterokoków na ten nowy związek. W przeciwieństwie do sytuacji z klasycznym lekiem, jakim jest wankomycyna. A to niezwykle istotne, ponieważ wankomycyna jest dziś uznawana za „ostatnią linię obrony” w leczeniu najcięższych infekcji.
Zaskakujące odkrycie w dobrze znanym mikroorganizmie
Współautorka badań, dr Lona Alkhalaf z Uniwersytetu Warwick, przyznaje, że odkrycie było całkowitym zaskoczeniem:
– „Nowy antybiotyk wytwarza bakteria Streptomyces coelicolor, znana nauce od lat 50. XX wieku. To jeden z najlepiej przebadanych mikroorganizmów w historii. A jednak w jego genomie wciąż kryły się niespodzianki.”
Naukowcy przypuszczają, że bakteria ta pierwotnie ewoluowała w kierunku produkcji silniejszego antybiotyku, jakim jest pre-methylenomycin C lactone. Z czasem jednak „osłabiła” jego działanie, przekształcając go w mniej toksyczny methylenomycin A – prawdopodobnie z powodów fizjologicznych.
Nowa nadzieja w walce z opornością bakterii
Według prof. Challisa odkrycie otwiera zupełnie nowy kierunek poszukiwań skutecznych leków przeciwbakteryjnych.
– Zamiast szukać zupełnie nowych związków, możemy analizować i testować produkty pośrednie biosyntezy znanych antybiotyków. To może prowadzić do odkrycia silniejszych i trudniej odpornych leków – podkreślił naukowiec.
Badacze dodają, że pre-methylenomycin C lactone ma prostą strukturę chemiczną, wysoką aktywność, niski potencjał do wywoływania oporności oraz łatwość syntezy. Dzięki temu może stać się obiecującym kandydatem na nową generację antybiotyków, które pomogą uratować życie ponad 1,1 miliona osób rocznie umierających dziś z powodu infekcji odpornych na leczenie.
Foto: Qwen3/AI.