Serwis Politico dotarł do dokumentów, z których wynika, że NASA planuje znacznie przyspieszyć projekt budowy reaktora jądrowego na Księżycu.
To pierwszy duży ruch Seana Duffy’ego – sekretarza transportu USA, byłego prezentera Fox News i obecnego tymczasowego administratora NASA.
Według ujawnionych materiałów, agencja chce, aby 100-kilowatowy reaktor został wystrzelony i umieszczony na powierzchni Księżyca do 2030 roku. Nowa dyrektywa ma ustalić precyzyjny harmonogram, co dotąd nie było jasno określone.
Reaktor na Księżycu jako element „drugiego wyścigu kosmicznego”
– Chodzi o wygranie drugiego wyścigu kosmicznego – powiedział anonimowo wysoki urzędnik NASA, komentując plany ujawnione w dokumentach.
Projekt ma znaczenie strategiczne – pierwszy kraj, który uruchomi reaktor na Księżycu, mógłby ustanowić tzw. „strefę zakazu dostępu” (keep-out zone), co według NASA mogłoby znacznie utrudnić działania Stanów Zjednoczonych. To obawa związana z prowadzonym wspólnie przez Chiny i Rosję projektem księżycowym.
Przyspieszone działania w sprawie budowy reaktora jądrowego NASA
Dyrektywa Duffy’ego zakłada szybkie pozyskanie ofert od przemysłu i wyznaczenie lidera projektu w ciągu 60 dni. Wcześniej NASA finansowała prace nad mniejszym, 40-kilowatowym reaktorem z planem uruchomienia go na początku lat 30. XXI wieku. Teraz harmonogram ma zostać skrócony.
Nowa stacja kosmiczna zastąpi ISS do 2030 roku
To nie jedyne ambitne przedsięwzięcie nowego szefa agencji. Duffy chce też przyspieszyć wymianę starzejącej się, nieszczelnej Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) na komercyjnie zarządzane moduły orbitalne.
NASA planuje wyłonić co najmniej dwóch dostawców w ciągu sześciu miesięcy od ogłoszenia przetargu. Nowa stacja powinna zacząć działać już w 2030 roku. Amerykanie nie chcą, by jedyną stałą załogową placówką na orbicie byłaby chińska stacja Tiangong.
Budżet NASA i priorytety administracji Trumpa
Plany wpisują się w strategię administracji Donalda Trumpa, która stawia na załogowe loty kosmiczne. Biały Dom proponuje zwiększenie funduszy na te projekty w 2026 roku, równocześnie tnąc inne wydatki. W tym o prawie 50% w programach misji naukowych.
Mimo że Pentagon niedawno zakończył wspólny projekt silników rakietowych o napędzie jądrowym. NASA jednak – dzięki inicjatywie Duffy’ego – wciąż chce odgrywać ważną rolę w rozwoju technologii nuklearnych dla kosmosu.
Ponadto firmy takie jak Axiom Space, Vast czy Blue Origin już przygotowują własne projekty stacji orbitalnych. Jednak wielu ustawodawców wyraża obawy, że agencja działa zbyt wolno, aby zapewnić im niezbędne finansowanie.
Foto: Gemini/AI.