Meksykańskie kartele od dawna kojarzą się przede wszystkim z handlem narkotykami, wymuszeniami i przemocą. Tym razem jednak służby trafiły na coś zupełnie innego. W górach stanu Puebla odkryto ukrytą farmę kryptowalutową, wyposażoną w setki kart graficznych, instalację energetyczną i anteny satelitarne. Wszystko wskazuje na to, że technologia zaczyna odgrywać coraz większą rolę w finansowym zapleczu zorganizowanej przestępczości.
To kolejny przykład tego, jak zmieniają się możliwości grup przestępczych. Nie chodzi już wyłącznie o przewożenie narkotyków czy pobieranie haraczy. Dzisiaj równie ważne może być znalezienie sposobu na wykorzystanie komputerów, energii elektrycznej i kryptowalut do generowania oraz ukrywania pieniędzy.
300 kart graficznych w środku meksykańskich gór
Podejrzana farma została odkryta w rejonie Tlaola w stanie Puebla, w trudno dostępnym, górzystym obszarze Sierra Norte. Budynek znajdował się przy rzadko uczęszczanej drodze gruntowej, z dala od najbliższej miejscowości.
Na trop śledczych naprowadził między innymi charakterystyczny, głośny szum pracujących urządzeń. Farma potrzebowała jednak czegoś jeszcze ważniejszego — ogromnej ilości energii elektrycznej.
W środku znaleziono około 300 procesorów graficznych (GPU), 80 terminali średniego napięcia oraz osiem anten satelitarnych. Taki zestaw pozwalał prowadzić intensywne operacje związane z wydobywaniem kryptowalut.
Sama instalacja nie jest szczególnie duża jak na światowe standardy przemysłowego kopania kryptowalut. Jest jednak czwartą podobną farmą odkrytą w tej części Puebla od początku ubiegłego roku. To właśnie powtarzalność takich przypadków zwróciła uwagę ekspertów.
Największym problemem jest prąd
W przypadku kopania kryptowalut jednym z największych kosztów pozostaje energia elektryczna. Setki wydajnych układów obliczeniowych pracują praktycznie bez przerwy, a dodatkowo trzeba je intensywnie chłodzić.
To sprawia, że dla grup przestępczych kradzież energii może być wyjątkowo atrakcyjna.
Meksykańskie władze badają, czy odkryta w Puebla farma nie korzystała z energii pochodzącej z infrastruktury związanej z pobliską elektrownią wodną.
Jeżeli podejrzenia się potwierdzą, ekonomika takiego przedsięwzięcia wygląda zupełnie inaczej niż w przypadku legalnej firmy. Według danych przywołanych przez Reutersa koszt wydobycia jednego bitcoina szacowany jest obecnie na około 45 tys. dolarów, podczas gdy jego rynkowa wartość wynosi około 78 tys. dolarów.
Legalny operator musi jednak zapłacić za ogromne ilości energii. Jeżeli ktoś tę energię kradnie, jeden z najważniejszych kosztów praktycznie znika.
Kryptofinanse stają się kolejnym narzędziem karteli
Eksperci zwracają uwagę, że kopanie kryptowalut może być dla przestępców czymś więcej niż tylko sposobem na zarabianie pieniędzy.
Może również stanowić element bardziej skomplikowanego systemu prania pieniędzy.
David Saucedo, meksykański analityk zajmujący się bezpieczeństwem, uważa, że uruchomienie takiej infrastruktury wymaga wiedzy technicznej i odpowiedniego finansowania. To z kolei może wskazywać na zaangażowanie dobrze zorganizowanej i dysponującej dużymi środkami grupy przestępczej.
Caio Motta z Chainalysis, specjalista firmy ds. Ameryki Łacińskiej, zwraca uwagę na jeszcze jeden element. Farmy kryptowalutowe mogą powstawać w miejscach, gdzie energia jest bardzo tania albo gdzie przestępcy mają wystarczająco duże wpływy, aby po prostu ją kraść.
To ważne, bo pokazuje, że kryptowaluty nie są dla karteli wyłącznie cyfrowym odpowiednikiem gotówki. Cały ekosystem może być wykorzystywany jako infrastruktura finansowa.
Skala przestępczości kryptowalutowej rośnie
Problem nie dotyczy oczywiście wyłącznie Meksyku.
Według danych Chainalysis wartość kryptowalut trafiających w 2025 roku na adresy powiązane z działalnością przestępczą wzrosła globalnie do około 154 mld dolarów, wobec 59 mld dolarów rok wcześniej.
Część tego wzrostu była związana z transakcjami służącymi obchodzeniu sankcji, ale analitycy wskazują również na coraz szersze wykorzystanie kryptowalut przez grupy przestępcze.
I tutaj pojawia się paradoks. Kryptowaluty są często przedstawiane jako narzędzie zapewniające anonimowość, ale jednocześnie transakcje zapisane w publicznych blockchainach można analizować. Służby i wyspecjalizowane firmy uczą się więc coraz skuteczniej śledzić przepływ cyfrowych pieniędzy.
Przestępcy również uczą się jednak nowych metod.
Kartele wchodzą do świata technologii
Meksykańska farma jest interesująca właśnie dlatego, że pokazuje szerszy trend. Zorganizowana przestępczość coraz częściej wykorzystuje technologie, które jeszcze niedawno kojarzyły się przede wszystkim z legalnym biznesem.
GPU służące normalnie do obliczeń AI lub grafiki komputerowej mogą pracować jako koparki kryptowalut. Anteny satelitarne mogą zapewniać łączność w trudno dostępnych miejscach. Energia z infrastruktury publicznej może zasilać nielegalne centra obliczeniowe.
A kryptowaluty mogą następnie stać się częścią systemu finansowego, który pozwala przenosić lub ukrywać środki.
Co ciekawe, podobne operacje były wykrywane także poza Meksykiem — między innymi w Brazylii, Stanach Zjednoczonych oraz Azji Południowo-Wschodniej. W Tajlandii służby przeprowadziły akcję przeciwko dużej operacji wydobywania bitcoina działającej na terenie aż pięciu prowincji.
Technologia nie zna granic, także dla przestępców
Historia z Puebla pokazuje jeszcze jedną rzecz. Rozwój technologii nie zmienia tylko legalnej gospodarki.
Te same rozwiązania, które pozwalają firmom budować centra danych, trenować modele sztucznej inteligencji czy obsługiwać globalne płatności, mogą zostać wykorzystane przez zorganizowaną przestępczość.
Jednocześnie technologia daje służbom nowe możliwości. Blockchain pozostawia ślady, których analiza może pomóc w śledzeniu pieniędzy. Eksperci potrafią identyfikować podejrzane portfele i powiązania między transakcjami, a organy ścigania dysponują coraz lepszymi narzędziami do analizy cyfrowych finansów.
Dlatego przyszła walka z kartelami może wyglądać zupełnie inaczej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Oprócz policjantów, celników i agentów finansowych coraz większe znaczenie będą mieli analitycy blockchainów, specjaliści od cyberbezpieczeństwa oraz eksperci od infrastruktury energetycznej.
Narkotyki nadal pozostają dla karteli ogromnym biznesem. Ale coraz wyraźniej widać, że ich działalność wychodzi daleko poza narkotyki. Kryptofarmy w meksykańskich górach są jednym z najbardziej nietypowych dowodów na to, że świat technologii i świat zorganizowanej przestępczości zaczynają się niebezpiecznie przenikać.
Foto: ChatGPT Image/AI.