Arabia Saudyjska zakończyła budowę jednego z największych projektów zielonego wodoru na świecie. Kompleks NEOM Green Hydrogen and Ammonia przeszedł właśnie do fazy rozruchu. Docelowo ma produkować nawet 600 ton wodoru dziennie, który będzie następnie przetwarzany na zielony amoniak i eksportowany na światowe rynki.
Projekt NEOM Green Hydrogen and Ammonia powstaje w Oxagon, w północno-zachodniej części Arabii Saudyjskiej. Za przedsięwzięciem stoją firmy ACWA Power, Air Products oraz NEOM. Budowa kompleksu została już zakończona, a inwestycja weszła obecnie w kluczową fazę uruchamiania poszczególnych instalacji.
To ważny moment, ponieważ zakończenie budowy nie oznacza jeszcze rozpoczęcia produkcji. Teraz operatorzy muszą sprawdzić, czy wszystkie elementy ogromnego systemu mogą pracować ze sobą w sposób stabilny i bezpieczny.
Komercyjny start zakładów planowany jest na 2027 rok.
600 ton wodoru dziennie dzięki energii ze słońca i wiatru
Skala inwestycji robi wrażenie. Kompleks wyposażono w elektrolizery o łącznej mocy około 2,2 GW, które będą wykorzystywać energię elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych.
Dla projektu przygotowano około 4 GW mocy z farm słonecznych i wiatrowych. Energia ta będzie wykorzystywana do elektrolizy wody, czyli procesu pozwalającego rozdzielić wodór i tlen bez konieczności spalania paliw kopalnych.
Po osiągnięciu pełnej wydajności zakład ma być w stanie produkować nawet 600 ton zielonego wodoru dziennie.
To jednak nie wodór będzie głównym produktem eksportowym kompleksu.
Zielony wodór zostanie zamieniony w amoniak
Transportowanie dużych ilości czystego wodoru na bardzo duże odległości jest trudne i kosztowne. Dlatego w NEOM wodór będzie przetwarzany na zielony amoniak, który znacznie łatwiej transportować drogą morską.
Roczna produkcja może sięgnąć nawet 1,2 mln ton zielonego amoniaku.
W ten sposób Arabia Saudyjska chce wykorzystać swoją przewagę w postaci ogromnych terenów, wysokiego nasłonecznienia oraz dobrych warunków dla energetyki wiatrowej do produkcji paliw i surowców przeznaczonych na eksport.
Zielony amoniak może znaleźć zastosowanie między innymi w produkcji nawozów, a w przyszłości również jako niskoemisyjne paliwo dla transportu morskiego.
Inwestycja kosztowała 8,4 mld dolarów
NEOM Green Hydrogen and Ammonia to przedsięwzięcie o wartości około 8,4 mld dolarów. Projekt uzyskał również długoterminową umowę odbioru produkowanego zielonego amoniaku, co było jednym z fundamentów jego finansowania.
Podczas zamknięcia finansowego w 2023 roku inwestycja uzyskała około 6,1 mld dolarów finansowania bez regresu, zapewnionego przez 23 banki i instytucje finansowe.
Tak duże zaangażowanie finansowe pokazuje, że zielony wodór przestaje być postrzegany wyłącznie jako technologia demonstracyjna. Coraz częściej powstają projekty, których celem jest produkcja na skalę przemysłową i sprzedaż na światowych rynkach.
Arabia Saudyjska chce wyjść poza ropę
Projekt NEOM ma dla Arabii Saudyjskiej znaczenie wykraczające poza samą produkcję wodoru.
Królestwo przez dziesięciolecia budowało swoją pozycję gospodarczą przede wszystkim dzięki ropie i gazowi. Teraz chce wykorzystać istniejącą infrastrukturę przemysłową i eksportową, a jednocześnie swoje wyjątkowo dobre warunki do produkcji energii słonecznej i wiatrowej.
Zielony wodór i zielony amoniak mają być jednym z elementów tej transformacji.
NEOM jest więc nie tylko ogromną fabryką wodoru. To również próba stworzenia nowego modelu eksportu energii – tym razem nie w postaci ropy czy gazu, ale paliw i surowców produkowanych z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Nawet 5 mln ton CO₂ mniej rocznie
Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za inwestycją jest potencjalne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Wcześniejsze szacunki zakładały, że po osiągnięciu pełnej wydajności kompleks może pozwolić na uniknięcie nawet 5 mln ton emisji CO₂ rocznie w porównaniu z produkcją wodoru i amoniaku z wykorzystaniem paliw kopalnych.
Rzeczywisty efekt klimatyczny będzie jednak zależał od tego, jak efektywnie instalacja będzie pracować, jak będą funkcjonować farmy słoneczne i wiatrowe oraz jaki ślad węglowy będzie miał cały łańcuch dostaw.
Odpowiedź na te pytania przyniesie dopiero rozpoczęcie regularnej produkcji.
Zielony wodór zaczyna wchodzić na skalę przemysłową
Największe znaczenie projektu NEOM może polegać właśnie na jego skali. Zielony wodór jest już produkowany w wielu miejscach na świecie, ale branża wciąż jest mocno rozdrobniona, a wiele inwestycji pozostaje na etapie demonstracyjnym lub pilotażowym.
Zakład w Arabii Saudyjskiej ma pokazać, że wykorzystanie energii słonecznej i wiatrowej do produkcji wodoru, a następnie zielonego amoniaku, może funkcjonować jako pełnoskalowy przemysłowy biznes.
Jeżeli rozruch przebiegnie zgodnie z planem, w 2027 roku NEOM może stać się jednym z najważniejszych punktów na światowej mapie zielonego wodoru.
Co istotne, będzie to również sygnał, że transformacja energetyczna nie ogranicza się już do Europy czy Stanów Zjednoczonych. Arabia Saudyjska – jeden z największych producentów ropy na świecie – chce wykorzystać swoje zasoby naturalne i położenie geograficzne, aby stać się również jednym z największych eksporterów paliw powstających z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Foto: ACWA.