Kilka dni temu pisaliśmy na PortalTechnologiczny.pl o projekcie ArtCraft, w ramach którego programista Brandon Thomas wykorzystał sztuczną inteligencję do stworzenia bezpłatnych odpowiedników siedmiu aplikacji Adobe. Teraz idzie o krok dalej. Przy pomocy modelu Claude Opus 5.5 rozwija otwarte alternatywy dla programów Microsoft Word, Excel i PowerPoint. Wszystkie mają działać na wielu platformach i nie wymagają płatnej subskrypcji, ale przed nimi wciąż sporo pracy.
WordCraft, GridCraft i DeckCraft. Microsoft Office doczekał się otwartych odpowiedników
Brandon Thomas, programista znany z prób odtworzenia aplikacji Adobe przy pomocy AI, rozpoczął rozwój trzech kolejnych projektów: WordCraft, GridCraft i DeckCraft. Ich zadaniem jest odwzorowanie funkcji najpopularniejszych narzędzi biurowych Microsoftu.
Programy powstają w języku Rust, a w ich tworzeniu pomaga Claude Opus 5.5, model sztucznej inteligencji firmy Anthropic. Kod jest udostępniany na otwartych licencjach MIT lub Apache 2.0, co pozwala innym programistom analizować go, modyfikować i rozwijać.
To kontynuacja pomysłu realizowanego w ramach projektu ArtCraft. Zamiast budować konkurencyjne oprogramowanie tradycyjnymi metodami, Thomas wykorzystuje AI do przyspieszenia prac nad aplikacjami przypominającymi wyglądem i sposobem działania znane, komercyjne produkty.
W przypadku pakietu biurowego ambicje są równie duże jak przy narzędziach graficznych. Na razie nie chodzi jednak o gotowy zamiennik Microsoft Office, lecz o projekty w początkowej fazie rozwoju.
WordCraft ma zastąpić Microsoft Word
WordCraft to edytor tekstu, który ma przypominać Microsoft Word nie tylko pod względem wyglądu, ale również dostępnych funkcji. Oferuje charakterystyczną wstążkę narzędzi, style, tabele, śledzenie zmian oraz obsługę przypisów i odwołań.
Program obsługuje format DOCX, a także ODT, RTF, HTML, Markdown i TXT. Potrafi również importować starsze pliki DOC oraz eksportować dokumenty do PDF z zaznaczalnym tekstem, odnośnikami i zakładkami.

Według informacji opublikowanych przez twórcę rozwój WordCrafta jest najbardziej zaawansowany spośród trzech nowych aplikacji. Zaimplementowano około 88 proc. poleceń dostępnych na wstążce Microsoft Word. Program ma też obsługiwać scalanie korespondencji, co pozwala tworzyć spersonalizowane dokumenty na podstawie danych z plików CSV lub kontaktów Outlooka.
Istotną zaletą ma być możliwość pracy bez połączenia z internetem. Aplikacja została zaprojektowana do działania w systemach Windows, macOS, Linux i BSD, a także w przeglądarce dzięki technologii WebAssembly.
GridCraft chce konkurować z Excelem
GridCraft to odpowiednik arkusza kalkulacyjnego Excel. Ma znajomy układ z wstążką narzędzi, paskiem formuły, skrótami klawiaturowymi i obsługą formatu XLSX.
Według deklaracji twórcy aplikacja obsługuje już 89 proc. poleceń z menu i wstążki Excela oraz około 98 proc. funkcji arkuszowych.
Wysoki deklarowany poziom zgodności z Excelem nie oznacza jednak, że GridCraft jest już gotowy do profesjonalnej pracy. Są to dane przedstawione przez autora projektu, a nie wynik niezależnego testu wszystkich funkcji.

Twórca przewiduje także możliwość programowego sterowania aplikacją przez agentów AI. To potencjalnie ważny kierunek rozwoju: arkusz kalkulacyjny mógłby nie tylko służyć do ręcznej analizy danych, ale również wykonywać zadania zlecane przez sztuczną inteligencję.
DeckCraft to alternatywa dla PowerPointa
DeckCraft ma umożliwić tworzenie i edytowanie prezentacji podobnie jak Microsoft PowerPoint. Obsługuje pliki PPTX i oferuje eksport do PDF.
Projekt obejmuje między innymi zaawansowane formatowanie slajdów. Według deklaracji opublikowanych przez twórców osiągnięto 79 proc. zgodności funkcjonalnej w zestawie 191 analizowanych funkcji PowerPointa.

Także tutaj należy zachować ostrożność. Procent zgodności opisuje zakres zaimplementowanych funkcji, ale sam w sobie nie mówi, czy każda z nich działa poprawnie w rzeczywistych zastosowaniach. W przypadku prezentacji znaczenie mają również zgodność formatowania, poprawne wyświetlanie plików na różnych komputerach i zachowanie układu slajdów.
Sztuczna inteligencja przyspiesza tworzenie oprogramowania
Nowe aplikacje są interesujące przede wszystkim dlatego, że pokazują, jak zmienia się proces tworzenia oprogramowania. Model AI może pomagać w pisaniu kodu, implementowaniu kolejnych funkcji i poprawianiu błędów. Dzięki temu nawet niewielki zespół może podjąć próbę stworzenia produktów, które wcześniej wymagałyby znacznie większych nakładów pracy.
Nie oznacza to jednak, że sztuczna inteligencja automatycznie tworzy dojrzałe, bezbłędne programy. W przypadku WordCraft, GridCraft i DeckCraft sam autor ocenia łączny poziom zgodności z aplikacjami Microsoftu na około 60 proc. Wszystkie trzy narzędzia pozostają w fazie alfa. GridCraft ma być gotowy do rzeczywistej pracy w około 50 proc., a DeckCraft w około 55 proc.
Dla użytkowników oznacza to, że projekty warto obserwować, ale nie należy jeszcze traktować ich jako pewnego zamiennika pakietu Office w firmie czy w codziennej pracy.
Najpierw kopie aplikacji Adobe, teraz Microsoft Office
Przypomnijmy, że kilka dni temu opisywaliśmy na PortalTechnologiczny.pl projekt ArtCraft, w którym Brandon Thomas rozpoczął tworzenie bezpłatnych odpowiedników siedmiu programów Adobe, między innymi Photoshopa, Illustratora i Premiere Pro. W tamtym przypadku również wykorzystał Claude Opus 5.5 i język Rust.
Nowe projekty rozszerzają tę samą koncepcję na oprogramowanie biurowe. Zamiast ograniczać się do edytorów grafiki i wideo, programista próbuje odtworzyć narzędzia używane do pisania dokumentów, analizy danych i przygotowywania prezentacji.
Jeżeli takie projekty będą rozwijane i zyskają zaufanie użytkowników, mogą zwiększyć presję na producentów komercyjnego oprogramowania. Bezpłatna licencja i otwarty kod to jednak dopiero początek. O sukcesie zdecydują stabilność, bezpieczeństwo, kompatybilność z istniejącymi plikami i jakość obsługi bardziej zaawansowanych funkcji.
Źródła
- WordCraft – strona projektu i pobieranie
- GridCraft – strona projektu i instrukcje uruchomienia
- DeckCraft – strona projektu i instrukcje uruchomienia
Janusz Palicki
Foto: ArtCraft/ChatGPT Image/AI.