Meta zarabia na oszukańczych reklamach

Meta zarabia na oszustwach. Niemiecki sąd idzie śladem polskiego i Brzoski

Meta od lat przekonuje, że walczy z oszustwami na Facebooku i Instagramie. Problem w tym, że fałszywe reklamy wykorzystujące wizerunki celebrytów, przedsiębiorców czy ekspertów finansowych wciąż pojawiają się na jej platformach. Teraz kolejny europejski sąd uznał, że odpowiedzialność za taki proceder nie musi kończyć się na oszustach, którzy wykupili reklamę.

Niemiecki sąd orzekł, że Meta może ponosić odpowiedzialność za fałszywe reklamy publikowane przez osoby trzecie na Facebooku i Instagramie. Koncern ma nie tylko usuwać takie materiały, ale również zapłacić odszkodowanie. Co więcej, sąd nakazał Mecie ujawnienie informacji dotyczących fałszywych reklam oraz przychodów uzyskanych z ich emisji. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny i może zostać zaskarżony.

To ważna decyzja, bo Meta od lat przedstawia się przede wszystkim jako platforma, na której publikują inni. Niemiecki sąd uznał jednak, że w przypadku systemu reklamowego sytuacja jest bardziej skomplikowana.

Meta nie jest tylko „słupem”, przez który przechodzi reklama

Sprawa w Niemczech dotyczyła niemieckiego portalu finansowego oraz jego założyciela. Ich znak towarowy i wizerunek były wykorzystywane bez zgody w reklamach promujących rzekomo atrakcyjne inwestycje. Według sądu w samym sierpniu 2024 roku zgłoszono Mecie niemal 260 naruszeń. W niektórych przypadkach usunięcie reklam zajmowało nawet 62 dni.

Sąd zakwestionował przy tym możliwość prostego powoływania się przez Metę na mechanizmy ochronne wynikające z unijnych przepisów dotyczących platform internetowych. Istotne było to, że Meta nie tylko przechowuje treści użytkowników, lecz także wykorzystuje system reklamowy, algorytmy i mechanizmy targetowania, aby dostarczać reklamy konkretnym odbiorcom.

Innymi słowy: platforma zarabia na emisji reklamy, decyduje, komu ją pokazać i korzysta z własnych mechanizmów reklamowych. Zdaniem niemieckiego sądu może to mieć znaczenie dla zakresu odpowiedzialności Mety.

I właśnie tutaj zaczyna się problem, który wykracza daleko poza jedną niemiecką sprawę.

W Polsce Rafał Brzoska walczy z Metą od miesięcy

Niemiecki wyrok bardzo mocno współgra z tym, co od miesięcy dzieje się w Polsce.

Na problem fałszywych reklam wykorzystujących jego wizerunek zwraca uwagę Rafał Brzoska, właściciel InPostu. Oszuści wielokrotnie wykorzystywali jego wizerunek do promowania fikcyjnych inwestycji i platform finansowych.

O pierwszym dużym sukcesie Brzoski w tej batalii pisaliśmy na PortalTechnologiczny.pl niemal pięć miesięcy temu. W kwietniu 2026 roku informowaliśmy o decyzji warszawskiego sądu, który uznał, że Meta może odpowiadać za reklamy publikowane na Facebooku i Instagramie. Sąd zakwestionował wówczas argument, że Meta jest wyłącznie biernym hostingiem.

Jak wynikało z opisywanej przez nas decyzji, znaczenie miało między innymi to, że Meta uczestniczy w procesie emisji reklam, weryfikuje je, pobiera za nie pieniądze oraz wykorzystuje algorytmy do kierowania ich do określonych odbiorców.

Teraz pojawia się bardzo podobny argument w Niemczech.

To oznacza, że nie mamy już do czynienia wyłącznie z pojedynczym polskim sporem przedsiębiorcy z amerykańskim gigantem. W różnych państwach europejskich zaczyna pojawiać się podobne pytanie: czy platforma, która aktywnie sprzedaje, targetuje i monetyzuje reklamę, może jednocześnie całkowicie uchylać się od odpowiedzialności za jej treść?

760 mln zł rocznie. Tyle Meta może zarabiać na scamie w Polsce

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera raport Fundacji Instrat opublikowany kilka dni temu.

Według jego autorów Meta może uzyskiwać w Polsce około 760 mln zł rocznie z emisji reklam o charakterze oszukańczym. To daje około 2,08 mln zł dziennie.

Jeszcze mocniej działa inne wyliczenie: według Instratu taka kwota odpowiada około 37 proc. przychodów raportowanych przez polską spółkę Mety. Badacze ocenili również, że reklamy oszukańcze odpowiadają za około 10,8 proc. zasięgu reklam emitowanych na platformach Mety w Polsce.

To są oczywiście szacunki, a nie dane księgowe ujawnione przez Metę ani kwota potwierdzona prawomocnym wyrokiem. Metoda obliczeń opierała się m.in. na danych z Biblioteki Reklam Mety oraz danych finansowych.

Ale nawet jeśli przyjąć, że rzeczywista kwota jest istotnie niższa, skala problemu pozostaje ogromna.

760 mln zł rocznie oznacza mniej więcej:

63,3 mln zł miesięcznie

2,08 mln zł dziennie

86,7 tys. zł na godzinę

1445 zł na minutę

Tak wygląda skala przychodów, jaką daje kwota wyliczona przez Instrat.

I właśnie dlatego pytanie o skuteczność walki z oszustwami przestaje być wyłącznie pytaniem o moderację treści. Staje się pytaniem o model biznesowy platformy reklamowej.

Jest jeszcze jeden bardzo ważny punkt odniesienia

Raport Instratu można zestawić z wcześniejszymi informacjami dotyczącymi globalnej działalności Mety.

Według ustaleń Reutersa, opartych na wewnętrznych dokumentach firmy, Meta szacowała wcześniej, że około 10 proc. swoich przychodów może uzyskiwać z reklam związanych z oszustwami i sprzedażą zakazanych towarów. Reuters informował również o szacunkach mówiących o około 16 mld dolarów rocznie przychodów z tego typu reklam.

W przypadku Polski Instrat otrzymał więc znacznie wyższy udział — 37 proc. przychodów Facebook Poland.

I tutaj trzeba zachować ostrożność. Te liczby nie są bezpośrednio porównywalne, ponieważ dotyczą różnych metodologii i różnych zakresów reklam. Nie można więc powiedzieć, że Meta oficjalnie przyznaje, iż 37 proc. jej polskich przychodów pochodzi z oszustw.

Można natomiast powiedzieć coś innego: problem jest na tyle duży, że stał się przedmiotem analiz finansowych, postępowań sądowych i sporów z samą Metą.

Meta odpowiada: raport Instratu to „fikcja”

Meta odrzuca wyliczenia Fundacji Instrat.

Firma twierdzi, że raport wykorzystuje błędne założenia i zbyt małą próbę badawczą. Według Mety autorzy mieli między innymi potraktować każdą reklamę usuniętą przez platformę jako oszukańczą, mimo że reklamy mogą być usuwane również z innych powodów.

Meta zwraca także uwagę, że badanie opierało się na zaledwie 108 reklamach obserwowanych na jednym urządzeniu z iOS, na specjalnie przygotowanym profilu, który miał przyciągać określone rodzaje reklam. Firma kwestionuje więc reprezentatywność próby i sposób wyliczenia przychodów.

Meta podaje również własne dane. Według firmy od lipca 2025 do czerwca 2026 roku usunięto w Polsce 137 tys. reklam o charakterze oszukańczym, a ponad 88 proc. z nich miało zostać usuniętych zanim ktokolwiek je zgłosił. Firma twierdzi także, że między lipcem 2024 a czerwcem 2026 wskaźnik zgłoszeń dotyczących oszukańczych reklam spadł w Polsce o 83 proc.

Meta zapowiada ponadto obowiązkową weryfikację wszystkich reklamodawców usług finansowych kierujących reklamy do Polski oraz wykorzystanie nowych systemów AI do wykrywania reklam podszywających się pod znane osoby.

Tylko dlaczego problem wciąż wraca?

I właśnie tutaj pojawia się największe pytanie.

Skoro Meta od lat rozwija sztuczną inteligencję, automatyczną moderację, systemy wykrywania oszustw i procedury weryfikacji reklamodawców, a jednocześnie fałszywe reklamy nadal są masowo wykorzystywane przez oszustów, to trudno uznać, że problem został rozwiązany.

Nie chodzi nawet o to, czy Meta jest w stanie usunąć każdą fałszywą reklamę. Żadna platforma nie będzie w stanie zagwarantować stuprocentowej skuteczności, szczególnie w sytuacji, gdy oszuści wykorzystują generatywną AI, deepfake’i i automatyzację.

Problem polega na czymś innym.

Czy platforma ma wystarczająco silną motywację ekonomiczną, aby zatrzymywać oszukańczą reklamę jeszcze przed jej emisją?

Jeżeli reklamodawca płaci Mecie za dotarcie do odbiorców, a platforma pobiera pieniądze za emisję, to interes ekonomiczny platformy i bezpieczeństwo użytkownika nie zawsze są idealnie zbieżne.

Nie oznacza to automatycznie, że Meta świadomie chce zarabiać na oszustwach. Taki zarzut wymagałby znacznie mocniejszych dowodów. Oznacza natomiast, że system został skonstruowany w taki sposób, iż skuteczność kontroli reklam ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowników, a jednocześnie dla przychodów platformy.

Niemcy i Polska wysyłają Mecie podobny sygnał

Właśnie dlatego decyzja niemieckiego sądu jest tak istotna dla polskiego sporu.

W Polsce sąd zakwestionował przedstawianie Mety jako biernego pośrednika. W Niemczech sąd również zwrócił uwagę na aktywną rolę platformy w systemie reklamowym i jej wpływ na sposób dystrybucji treści.

Niemiecki sąd poszedł dodatkowo dalej: nakazał ujawnienie informacji dotyczących fałszywych reklam oraz przychodów uzyskanych z ich emisji.

To może być dla Mety znacznie bardziej kłopotliwe niż samo nakazanie usunięcia kolejnej reklamy.

Bo jeżeli kolejne postępowania zaczną koncentrować się nie tylko na tym, czy Meta wiedziała o oszustwie, ale również na tym, jak działał jej system reklamowy, jak szybko reagowała i ile pieniędzy zarobiła na emisji problematycznych reklam, dyskusja o odpowiedzialności platform może wejść na zupełnie nowy poziom.

A wtedy sprawa Rafała Brzoski i najnowszy niemiecki wyrok przestają wyglądać jak dwa odizolowane przypadki.

Zaczynają tworzyć się podstawy do szerszego pytania o odpowiedzialność największych platform reklamowych za to, co sprzedają swoim użytkownikom jako reklamy.

I właśnie tego Meta może obawiać się najbardziej.

Foto: DepositPhotos.

Podziel się artykułem

PortalTechnologiczny.pl

Wykorzystujemy ciasteczka do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie.

Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.

Informacja o tym, w jaki sposób Google przetwarza dane, znajdują się tutaj.