W Korei Południowej tysiące samotnych seniorów zyskały nowego towarzysza – sztuczną inteligencję ukrytą w pluszowej lalce Hyodol.
Wyjątkowy robot, który właśnie trafia do mieszkających samotnie starszych osób ma nie tylko rozmawiać i dodawać otuchy, ale również przypominać o lekach, posiłkach i w razie potrzeby błyskawicznie powiadamiać rodzinę lub opiekunów.
Samotność w super-starzejącym się społeczeństwie
Korea Południowa od lat zmaga się z dramatycznym problemem starzejącego się społeczeństwa. Coraz więcej osób w podeszłym wieku mieszka samotnie, cierpi na depresję, demencję i choroby przewlekłe. Statystyki są alarmujące – wskaźnik samobójstw wśród koreańskich seniorów należy do najwyższych w krajach OECD. W tej sytuacji rząd wspólnie z lokalnymi władzami zdecydował się sięgnąć po rozwiązania technologiczne.
Hyodol, stworzony przez południowokoreański startup o tej samej nazwie, ma być lekarstwem na samotność. Jego nazwa nawiązuje do zakorzenionej w koreańskiej kulturze idei “filial piety” – szacunku i troski wobec rodziców i dziadków.
Robot, który słucha i czuwa
Wbudowany system konwersacyjny oparty na technologii ChatGPT pozwala Hyodolowi prowadzić proste, przyjazne rozmowy. Seniorzy mogą zwierzać mu się z codziennych trosk, a lalka odpowiada ciepłym głosem. Co ważne, Hyodol stale monitoruje zdrowie i samopoczucie swojego właściciela.
- Czujniki ruchu – jeśli przez 24 godziny nie zarejestrują aktywności, lalka alarmuje opiekunów.
- Mikrofony – zadają pytania o samopoczucie („Czy dziś boli panią głowa?”), a odpowiedzi są analizowane przez systemy AI Microsoftu. Dzięki temu pracownicy socjalni otrzymują regularne raporty o stanie emocjonalnym i zdrowotnym seniora.
- Funkcja SOS – w nagłych przypadkach Hyodol błyskawicznie informuje rodzinę lub personel medyczny.
Historie z Seulu pokazują, że robot bywa ostatnią deską ratunku. Zdarzyło się, że starsza kobieta wyznała lalce: „Chcę umrzeć”. Hyodol przekazał informację opiekunom, co pozwoliło na szybką interwencję i pomoc psychiatryczną.
Ekonomia i opieka – technologia w służbie budżetu
Opiekunów w Korei brakuje – luka kadrowa sięga dziś 190 tys. osób, a do 2032 roku może wzrosnąć aż do 1,55 mln. Jednocześnie fundusze na publiczną opiekę długoterminową kurczą się i według prognoz skończą się do 2030 roku.
Dlatego rząd inwestuje w roboty. Pierwsze wdrożenie Hyodola kosztowało ok. 2 mld wonów, czyli równowartość nieco ponad 1 mln zł. Pojedyncza lalka to wydatek 1,6 mln wonów (ok. 8 tys. zł) – ułamek rocznych kosztów zatrudnienia opiekuna.
Globalny trend – roboty dla seniorów
Korea nie jest wyjątkiem. Na całym świecie szuka się technologii, które mają pomóc starszym ludziom:
- w Japonii od lat popularnością cieszy się robotyczna foka Paro, reagująca na dotyk i głos,
- w USA testowany jest ElliQ – asystent przypominający lampkę Pixara, zdolny do prowadzenia spontanicznych rozmów,
- w Singapurze robot Dexie pomaga seniorom ćwiczyć i śpiewać.
Według prognoz firmy Research and Markets, do 2030 roku globalny rynek robotów opiekuńczych dla seniorów urośnie do 7,7 mld dolarów.
Problemy i pytania o prywatność
Entuzjazm nieco studzą kwestie bezpieczeństwa i etyki. Hyodol rejestruje prywatne rozmowy i emocje seniorów, co rodzi pytania o ochronę danych. Psychologowie zwracają też uwagę na ryzyko nadmiernego przywiązania – niektórzy starsi ludzie traktują lalki jak członków rodziny, a nawet chcą, by zostały z nimi pochowane.
Bywa i niebezpiecznie. Osoba z demencją, słysząc prośbę Hyodola o „dźwięk strumyka”, próbowała wyjść z nim nad rzekę. Firma musiała usunąć tego typu komunikaty z oprogramowania.
Hyodol – nadzieja i znak czasów
AI-laleczki nie zastąpią kontaktu z żywym człowiekiem, ale mogą wypełnić pustkę i dać poczucie bezpieczeństwa tym, którzy na co dzień zmagają się z samotnością. Hyodol jest symbolem rosnącej roli robotów w opiece nad seniorami – zarówno jako strażnik zdrowia, jak i kompan w trudnych chwilach.
Czy technologia naprawdę jest w stanie zastąpić ludzką bliskość? Korea Południowa właśnie przeprowadza największy w historii test odpowiedzi na to pytanie.
Foto: Hyodol.