Do zakładu firmy Standard Nuclear w Oak Ridge w stanie Tennessee trafiła pierwsza fizyczna dostawa wysoko wzbogaconego paliwa HALEU (High-Assay Low-Enriched Uranium). Przeznaczone jest do produkcji jeszcze bardziej zaawansowanego paliwa dla reaktorów nowej generacji TRISO.
To element szerszej strategii rządu USA. Ma ona na celu budowę krajowego łańcucha dostaw paliwa dla zaawansowanej energetyki jądrowej. To także ważny krok w stronę uniezależnienia się od rosyjskich dostaw paliwa jądrowego
Przełomowa dostawa i zielone światło od Departamentu Energii
Standard Nuclear jest pierwszą amerykańską firmą, która jednocześnie uzyskała autoryzację Departamentu Energii USA (DOE) oraz realną dostawę materiału HALEU do produkcji paliwa. Spółka specjalizuje się w produkcji wspomnianego paliwa TRISO, uznawanego za jedno z najbezpieczniejszych paliw jądrowych na świecie.
– Jesteśmy dumni, że jako pierwsi otrzymaliśmy zgodę DOE na ten krok w stronę pełnoskalowej produkcji paliwa TRISO, kluczowego dla rozwoju amerykańskiej, niezawodnej energetyki jądrowej – podkreślił Kurt Terrani, CEO Standard Nuclear.
Współpraca z Radiant Standard Nuclear i federalne wsparcie
Dostarczony materiał HALEU został formalnie przydzielony przez DOE firmie Radiant, kalifornijskiemu startupowi rozwijającemu mikroreaktory jądrowe. Standard Nuclear przetworzy paliwo na potrzeby demonstracyjnego reaktora Radiant, którego uruchomienie zaplanowano na 2026 rok.
Według spółki ilość dostarczonego paliwa wystarczy na pełne pierwsze załadowanie rdzenia reaktora. Projekt realizowany jest w ramach specjalnej umowy typu Other Transaction Agreement (OTA) z biurem DOE w Idaho.
Cała inicjatywa wpisuje się w szeroki program federalny, którego celem jest rozwój krajowych dostaw uranu wzbogaconego w zakresie 5–20%. Rząd USA przeznaczył na ten cel 2,7 miliarda dolarów, aby ograniczyć zależność od zagranicznych – w tym rosyjskich – źródeł paliwa jądrowego.
Mikroreaktory jako element nowej strategii energetycznej
Radiant planuje przetestować swój 1-megawatowy mikroreaktor Kaleidos już w 2026 roku, a pierwsze wdrożenia komercyjne przewiduje na 2028 rok. Firma zebrała niedawno ponad 300 milionów dolarów finansowania i zamierza zbudować w Oak Ridge fabrykę mobilnych generatorów jądrowych.
W sierpniu 2025 roku DOE wybrał Radiant do Reactor Pilot Program. Jego celem jest doprowadzenie trzech nowych projektów reaktorów do stanu krytyczności do 4 lipca 2026 roku.
Czym jest paliwo TRISO?
Paliwo TRISO składa się z mikroskopijnego rdzenia zawierającego uran, węgiel i tlen, który otoczony jest trzema warstwami węgla i ceramiki. Każda cząstka działa jak osobna kapsuła bezpieczeństwa, skutecznie zatrzymując produkty rozszczepienia nawet w ekstremalnych warunkach.
TRISO cechuje się:
- wysoką odpornością na promieniowanie neutronowe,
- odpornością na korozję,
- stabilnością w bardzo wysokich temperaturach.
Paliwo to może być formowane w granulki lub kuliste peble i jest przeznaczone do reaktorów wysokotemperaturowych oraz chłodzonych stopionymi solami.
Amerykańska energetyka jądrowa przyspiesza
Zdaniem Kurta Terraniego, dostawa HALEU to moment przełomowy dla całej branży.
– To wydarzenie umacnia pozycję Standard Nuclear na czele łańcucha dostaw paliwa dla zaawansowanej energetyki jądrowej w USA – podsumował.
Rosnące inwestycje w mikroreaktory i paliwo nowej generacji pokazują, że Stany Zjednoczone traktują energetykę jądrową jako kluczowy element transformacji energetycznej, bezpieczeństwa narodowego i technologicznej niezależności.
Foto: Standard Nuclear.