Fizycy z Uniwersytetu Harvarda ogłosili przełom, który może na zawsze zmienić oblicze informatyki i nauki. Zbudowali pierwszy komputer kwantowy zdolny do nieprzerwanej pracy – bez konieczności restartu.
Dotychczas większość komputerów kwantowych działała jedynie przez milisekundy. Najbardziej zaawansowane konstrukcje utrzymywały stabilność przez około 13 sekund. Tymczasem harvardzki zespół zdołał uruchomić swój system przez ponad dwie godziny, a naukowcy przekonują, że w teorii może on działać bez końca.
– Mapa drogowa jest już jasna, a nasze eksperymenty otwierają zupełnie nowy rozdział w badaniach nad komputerami kwantowymi – podkreśla Tout T. Wang, badacz z laboratorium, które stworzyło maszynę w rozmowie z magazynem Harvard Crimson.
Kubity i problem „atomowej utraty”
Klasyczne komputery operują na zerach i jedynkach, natomiast kwantowe korzystają z kubitu – jednostki informacji opartej na cząstkach subatomowych, które mogą przyjmować wiele stanów jednocześnie. To sprawia, że są zdolne do rozwiązywania zadań, które na zwykłym komputerze zajęłyby tysiące lat.
Największą przeszkodą w rozwoju tej technologii była jednak tzw. atomowa utrata. Gdy kubity uciekają z systemu, komputer traci dane i przestaje działać. Uczeni z z Harvardu rozwiązali ten problem.
Optyczna „taśma transportowa” i pęsety świetlne
Za sukces odpowiada innowacyjna metoda dostarczania nowych atomów w trakcie pracy maszyny. Harvardzcy fizycy wykorzystali optyczną taśmę transportową oraz optyczne pęsety, które wprowadzają do komputera aż 300 tys. atomów na sekundę. Dzięki temu urządzenie z 3000 kubitów może samoczynnie uzupełniać braki i działać bez ograniczeń czasowych. Gdy to robi – co ważne – informacja nie jest tracona.
Quantum computing bliżej praktycznej rewolucji
Publikacja wyników w prestiżowym czasopiśmie Nature we wrześniu 2025 r. odbiła się szerokim echem w środowisku naukowym. W projekt zaangażowany był również Vladan Vuletić z MIT, który przewiduje, że działające w praktyce komputery kwantowe zdolne do pracy „bez końca” mogą pojawić się już za 2–3 lata.
To o połowę szybciej niż zakładano jeszcze niedawno.
Podsumowując, osiągnięcie zespołu z Harvardu może być początkiem ery komputerów kwantowych zdolnych do ciągłej pracy, a tym samym – realnym fundamentem przyszłościowej gospodarki cyfrowej.
Foto: Gemini/AI.