Gliwice będą miejscem wyjątkowego pilotażowego projektu odnawialnej energii. Na terenie kopalni Sośnica powstanie pływająca elektrownia PV wsparta magazynem energii i nowoczesną linią przesyłową.
Na jednym z osadników retencyjnych kopalni Sośnica w Gliwicach Polska Grupa Górnicza chce zbudować pływającą farmę fotowoltaiczną. Instalację o mocy 2 MW uzupełni magazyn energii o pojemności 2 MWh. W fazie pilotażowej prąd z paneli zasili rozdzielnię pobliskiego zakładu przeróbki mechanicznej węgla, pokrywając około 15% jego zapotrzebowania na energię.
Projekt, nazwany POSTEN, koordynuje Instytut Techniki Górniczej KOMAG z Gliwic. W konsorcjum uczestniczą także Główny Instytut Górnictwa – PIB, Politechnika Śląska oraz firmy z Raciborza i Zabrza.
Europejskie wsparcie i lokalne know-how
POSTEN uzyskał akceptację Komisji Europejskiej i zdobył dofinansowanie wysokości 6,8 mln euro. Projekt skupia instytuty badawcze i przedsiębiorstwa związane z sektorem górniczym, które pracują nad stworzeniem rozwiązania przydatnego w procesie rekultywacji terenów pokopalnianych.
Farma będzie modułowa i mobilna. W przyszłości pływające sekcje będzie można przenosić na inne zbiorniki lub grunty, dostosowując je do lokalnych potrzeb energetycznych.
Nowoczesna linia przesyłowa SWET
Jednym z kluczowych elementów przedsięwzięcia będzie nowa linia przesyłowa SWET o mocy 100 kW i długości 800 metrów. Zastosowana technologia – jednoprzewodowa, wysokoczęstotliwościowa i wysokiego napięcia – pozwoli znacząco ograniczyć straty energii podczas transportu.
Prototyp tej linii zostanie wykonany i przetestowany w 2026 roku w Kopalni Doświadczalnej Barbara w Mikołowie.
Korzyści z wykorzystania wody
Powierzchnia wody na osadniku kopalni Sośnica jest spokojna i niefalująca, co ułatwi eksploatację pływających modułów. Co więcej, umieszczenie paneli PV na wodzie zwiększa ich efektywność – tafla odbija promienie słoneczne, a woda dodatkowo chłodzi instalację.
– Problemem, z którym muszą zmierzyć się projektanci, jest wyższe zasolenie wody w osadniku kopalni. Dlatego pływająca konstrukcja wykonana zostanie nie z metalu, ale z lżejszych a równie wytrzymałych materiałów kompozytowych, które odporne są na korozję. Z tego samego powodu panele z ogniwami fotowoltaicznymi przytwierdzone zostaną przy pomocy specjalnego kleju, bez użycia metalowych klamer czy śrub – opisuje Wojciech Mikulski, inżynier energetyczny kopalni Sośnica, któremu wykonawcy zaprezentowali szczegóły projektu.
Trackery zwiększą wydajność paneli
Każdy z pływających modułów farmy zostanie wyposażony w trackery, które będą automatycznie podążać za ruchem słońca. Dzięki temu powierzchnia paneli fotowoltaicznych zawsze ustawi się pod optymalnym kątem, maksymalizując produkcję energii.
Harmonogram realizacji inwestycji
Pierwszym etapem projektu będzie powstanie do końca 2025 roku próbnej instalacji w Mikołowie. Ta minifarma o mocy 155 kW będzie złożona z 25 sekcji pływających. Docelowa elektrownia w Sośnicy ma liczyć aż 330 pływaków, każdy z 10 panelami.
Budowa pełnoskalowej instalacji na gliwickim osadniku planowana jest na początek 2027 roku.
Foto: Polska Grupa Górnicza.