Francja, jeden z najważniejszych producentów wina na świecie, stoi przed kolejnym bardzo słabym sezonem. Tegoroczne zbiory mają być najniższe od około 70 lat. Powodem są przede wszystkim susza i kolejne fale upałów, które mocno uderzyły w francuskie winnice.
Według najnowszych szacunków francuskiego ministerstwa rolnictwa produkcja wina w 2026 roku wyniesie około 34 mln hektolitrów. To o 6 proc. mniej niż w 2025 roku oraz aż o 17 proc. mniej od średniej z lat 2021–2025. Jeżeli prognoza się potwierdzi, Francja odnotuje najmniejsze zbiory od 1957 roku.
Francuskie winnice nie wytrzymują kolejnych upałów
Tegoroczny sezon był dla francuskich producentów wyjątkowo trudny. Wysokie temperatury pojawiały się wielokrotnie, a jednocześnie wiele regionów zmagało się z niedoborem wody.
Według francuskiego resortu rolnictwa spadek produkcji jest efektem dwóch nakładających się zjawisk. Z jednej strony zmniejsza się powierzchnia winnic pozostających w produkcji. Z drugiej – warunki pogodowe ograniczyły wydajność istniejących upraw. Szczególnie mocno zaszkodziły susza i fale upałów.
Problem nie ogranicza się przy tym do samej liczby winogron. Wysokie temperatury powodowały między innymi przesuszenie i uszkodzenia owoców. W niektórych miejscach winogrona były mniejsze, zawierały mniej soku, a część plonów została uszkodzona przez ekstremalne warunki.
Co ważne, tegoroczne zbiory rozpoczęły się we Francji wyjątkowo wcześnie. W niektórych regionach winobranie zaczynało się już w lipcu i sierpniu, podczas gdy tradycyjnie przypadało przede wszystkim na późniejsze miesiące. Wysokie temperatury przyspieszyły dojrzewanie winogron, jednocześnie zwiększając ich zawartość cukru i zmniejszając kwasowość.
Champagne może stracić połowę produkcji
Skala problemu jest bardzo różna w poszczególnych częściach Francji. Szczególnie mocno ucierpiała Szampania.
Według danych dotyczących tegorocznych zbiorów produkcja w tym regionie może być aż o około 48–50 proc. niższaniż rok wcześniej i mniej więcej o połowę niższa od średniej z ostatnich pięciu lat.
Duże spadki przewidywane są również w Burgundii i Beaujolais. W przypadku części odmian Pinot Noir straty mogą sięgać około połowy ubiegłorocznych zbiorów. Mocno ucierpiały także inne regiony wschodniej Francji.
Nie wszędzie sytuacja wygląda jednak tak źle. Bordeaux ma odnotować wzrost produkcji w stosunku do wyjątkowo słabego 2025 roku, a w regionie Languedoc-Roussillon zbiory mogą być o około 5 proc. większe. Nadal pozostaną jednak poniżej wieloletniej średniej.
To pokazuje, że zmiana klimatu nie oznacza po prostu „mniej wina wszędzie”. Jej skutki są znacznie bardziej skomplikowane. Poszczególne regiony, odmiany winorośli i konkretne plantacje reagują na wzrost temperatur oraz niedobór wody w różny sposób.
To nie tylko problem francuskich winiarzy
Sytuacja francuskiego winiarstwa ma znaczenie znacznie wykraczające poza granice tego kraju. Francja należy do najważniejszych producentów i eksporterów wina na świecie, dlatego duże wahania produkcji mogą wpływać na cały globalny rynek.
Co więcej, tegoroczny spadek nie jest pojedynczym wydarzeniem. Francuskie winiarstwo już wcześniej zmagało się z bardzo słabymi zbiorami. Organizacja International Organisation of Vine and Wine uznała produkcję z 2025 roku za historycznie niską, a jeżeli tegoroczna prognoza się potwierdzi, Francja zejdzie jeszcze niżej.
Do problemów klimatycznych dochodzą przy tym zmiany na rynku. Spożycie wina spada, a producenci zmagają się również z presją kosztową i zmianami w handlu międzynarodowym. Francja prowadziła nawet programy wspierające usuwanie części winnic z produkcji.
Oznacza to, że branża musi jednocześnie poradzić sobie z mniejszym popytem, zmianami klimatycznymi i coraz bardziej nieprzewidywalnymi warunkami pogodowymi.
Klimat zmienia także charakter francuskiego wina
Jest jeszcze jeden problem, który może okazać się ważniejszy niż sam spadek produkcji.
Zmieniające się warunki pogodowe wpływają na to, jak smakują i dojrzewają winogrona. Wyższe temperatury oznaczają zwykle więcej cukru i potencjalnie wyższą zawartość alkoholu, ale jednocześnie mniej kwasowości. To może zmieniać charakter win, które przez dziesięciolecia były kojarzone z konkretnym regionem i jego klimatem.
Winiarze coraz częściej muszą więc dostosowywać terminy zbiorów do warunków pogodowych. W 2026 roku w wielu miejscach winobranie rozpoczęło się znacznie wcześniej niż jeszcze kilka dekad temu.
Paradoksalnie ekstremalne warunki mogą jednak w niektórych miejscach przynieść także bardzo dobre jakościowo winogrona. Wysokie temperatury i sucha pogoda ograniczyły presję części chorób, a producenci w niektórych regionach liczą na bardzo dobre roczniki mimo niewielkich zbiorów. W Szampanii przedstawiciele branży wskazywali nawet na potencjał wyjątkowego rocznika.
Francja płaci coraz wyższą cenę za ekstremalną pogodę
Francuski rząd już we wrześniu uruchomił ponad 1 mld euro pomocy dla rolnictwa dotkniętego skutkami suszy. Władze podały, że w szczycie lata aż 95 departamentów objętych było ograniczeniami dotyczącymi zużycia wody, a 79 znalazło się w najwyższej kategorii zagrożenia suszą.
Wino jest więc tylko jednym z przykładów znacznie większego problemu.
Jeżeli kolejne sezony będą przynosiły podobne połączenie wysokich temperatur, suszy, gwałtownych burz, gradu i pożarów, europejskie rolnictwo będzie musiało coraz szybciej dostosowywać się do warunków, dla których historyczne doświadczenia przestają być wystarczającą instrukcją.
A francuskie winnice są jednym z najbardziej wyrazistych przykładów tego, jak zmiana klimatu może przestać być abstrakcyjnym problemem dotyczącym przyszłości. W 2026 roku jej skutki są już widoczne w konkretnych liczbach – na polach, w produkcji rolnej i w gospodarstwach, które od pokoleń produkują francuskie wino.
Foto: Gaby Stein z Pixabay.