Wyceniony na 1,8 miliarda dolarów fiński IQM zamierza jako jedna z pierwszych europejskich firm z sektora quantum zadebiutować na nowojorskiej giełdzie.
To nie tylko finansowy sukces fińskiego startupu — to sygnał, że Europa przestaje być tylko obserwatorem technologicznej rewolucji.
Czym jest komputer kwantowy i dlaczego wszyscy o nim mówią?
Wyobraź sobie komputer, który zamiast liczyć po kolei — jak tradycyjna maszyna — potrafi jednocześnie sprawdzić miliony możliwości. To właśnie obiecuje technologia kwantowa. Dzięki zjawiskom z fizyki kwantowej, takim jak superpozycja i splątanie, komputery kwantowe mogą rozwiązywać problemy, które dla obecnych superkomputerów są praktycznie nieosiągalne.
Potencjalne zastosowania są ogromne: od odkrywania nowych leków i materiałów, przez optymalizację łańcuchów dostaw, aż po modelowanie zmian klimatycznych. Analitycy UBS piszą wprost, że zaczynamy obserwować przełomowe odkrycia w tej przestrzeni, a branża przestaje być wyłącznie projektem naukowym.
IQM: fiński startup, który chce grać z Google i IBM
Założony w 2018 roku IQM wyrósł na jednego z najważniejszych graczy w europejskim ekosystemie quantum. Firma buduje pełne systemy kwantowe — zarówno sprzęt, jak i oprogramowanie. Można je wdrożyć bezpośrednio w firmowych centrach danych lub udostępniać przez chmurę. To tzw. architektura open, co oznacza większą elastyczność dla klientów niż w przypadku zamkniętych ekosystemów konkurentów.
Do tej pory IQM sprzedało 21 systemów kwantowych 13 klientom i wypracowało co najmniej 35 milionów dolarów przychodów w 2025 roku. W sierpniu 2024 roku startup zamknął rundę finansowania Series B wartości 320 milionów dolarów przy wycenie 1 miliarda dolarów. Teraz, dzięki planowanemu wejściu na giełdę, wartość spółki ma wzrosnąć do 1,8 miliarda USD.
Debiut przez SPAC — co to oznacza w praktyce?
IQM nie zdecydowało się na klasyczne IPO, lecz na fuzję ze spółką celową SPAC (Special Purpose Acquisition Company) — Real Asset Acquisition Corp — notowaną na nowojorskiej giełdzie. To coraz popularniejsza ścieżka dla technologicznych startupów. Pozwala szybciej wejść na rynek publiczny i pozyskać kapitał bez żmudnego procesu tradycyjnej oferty publicznej.
Transakcja, której zamknięcie planowane jest na czerwiec 2026 roku, może przynieść IQM ponad 300 milionów dolarów dodatkowego finansowania. Firma rozważa też podwójny listing — na giełdzie w Helsinkach, co byłoby ważnym sygnałem dla europejskich inwestorów i tamtejszego ekosystemu startupowego.
Europa w wyścigu kwantowym — coraz mniej w tyle
Debiut IQM wpisuje się w szerszy trend rosnącej ambicji europejskiego sektora quantum. Choć to Chiny prowadzą pod względem publicznych inwestycji — pochłonęły blisko 18 miliardów dolarów — Unia Europejska plasuje się tuż za nimi. Europa coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność nie tylko finansami, ale i konkretnymi firmami.
Brytyjski Quantinuum pozyskał 800 milionów dolarów w dwóch rundach w ubiegłym roku. Hiszpańskie Multiverse Computing zebrało 189 milionów euro w rundzie Series B. Do tego grona dołącza teraz IQM — i to z ambicjami giełdowymi, które plasują go wśród pionierów europejskiego quantum na rynkach publicznych.
Kiedy komputery kwantowe trafią do biznesu?
Technologia wciąż wymaga przezwyciężenia znaczących barier technicznych, zanim trafi do masowego zastosowania komercyjnego. Niemniej część firm już dziś aktywnie planuje wdrożenia do końca tej dekady. Jan Goetz, współzałożyciel i CEO IQM, podkreśla, że computing kwantowy to już nie projekt naukowy. To przemysł, w którym klienci posiadają, obsługują i pracują na zaawansowanych maszynach kwantowych.
Jednocześnie trwają dyskusje o integracji komputerów kwantowych z klasyczną infrastrukturą IT, w tym z centrami danych. To kluczowy krok w drodze do szerokiego zastosowania — i obszar, w którym IQM, z jego otwartą architekturą, może odegrać ważną rolę.
── Kluczowe fakty ──
IQM | Założony: 2018 | Kraj: Finlandia | Wycena: 1,8 mld USD | Klientów: 13 | Systemów sprzedanych: 21 | Przychody 2025: min. 35 mln USD | Planowany debiut: czerwiec 2026 (NYSE + ewentualnie Helsinki)
Foto: IQM.