Cyberatak na francuskie supermarkety pokazał, że przejęcie kontroli nad systemami chłodniczymi może doprowadzić do ogromnych strat finansowych i zniszczenia żywności. Co szczególnie niepokojące, badacze cyberbezpieczeństwa ostrzegali przed lukami w zabezpieczeniach takich urządzeń na długo przed incydentem. Na PortalTechnologiczny.pl opisywaliśmy już atak na francuskie sieci handlowe, a także rozmawialiśmy z ekspertem ESET o tym, czy podobny scenariusz jest możliwy w Polsce.
Ostrzeżenie pojawiło się przed atakiem
W nocy z 11 na 12 października 2026 roku cyberprzestępcy zaatakowali systemy chłodnicze francuskich supermarketów. Zdalna ingerencja w sterowniki doprowadziła do podniesienia temperatury w urządzeniach nawet do 50 stopni Celsjusza. W rezultacie sklepy musiały pozbyć się dużych ilości żywności, a w części placówek odnotowano również pożary.
Jak opisywaliśmy już w artykule Cyberatak na Intermarché, Super U i E.Leclerc. Chłodziarki ustawiono na 50°C, był to przykład ataku, którego skutki wykraczają daleko poza kradzież danych czy blokowanie komputerów. Napastnicy uderzyli w infrastrukturę odpowiedzialną za fizyczne przechowywanie produktów spożywczych.
Teraz serwis The Register zwraca uwagę na kolejny niepokojący aspekt sprawy. Badacze wcześniej ostrzegali przed podatnościami, które mogły umożliwić przejęcie kontroli nad urządzeniami chłodniczymi.
Zespół Team82, należący do firmy Claroty, opisał w sierpniu 2026 roku luki w sterownikach wykorzystywanych w instalacjach chłodniczych. Wśród wykrytych problemów znalazły się błędy pozwalające omijać mechanizmy uwierzytelniania oraz wykonywać polecenia w systemie operacyjnym urządzenia.
Badacze wskazywali, że wykorzystanie takich podatności może umożliwić napastnikom manipulowanie pracą instalacji i doprowadzenie do rozmrożenia przechowywanej żywności.
Nie ma jednak potwierdzenia, że podczas październikowego ataku wykorzystano dokładnie te same luki. Zbieżność między wcześniejszymi ostrzeżeniami a późniejszym incydentem jest istotna, ale ostateczne ustalenia zależą od wyników dochodzenia.
Tysiące sterowników dostępnych przez internet
Problemem okazały się nie tylko podatności w oprogramowaniu, lecz także sposób udostępniania urządzeń. Panele administracyjne części sterowników chłodniczych były dostępne bezpośrednio z publicznego internetu.
Według danych przytoczonych przez The Register firma Coalition, zajmująca się ubezpieczeniami cybernetycznymi, zidentyfikowała między 7 września a 6 października 1506 unikalnych adresów IP udostępniających panel administracyjny Danfoss StoreView. 820 z nich było powiązanych z francuskimi sieciami.
Badacze wykryli również 1119 interfejsów systemów Copeland XWEB. Łącznie oznacza to ponad 2600 interfejsów zarządzania sterownikami chłodniczymi widocznych w internecie. Nie oznacza to, że wszystkie urządzenia były podatne na atak, ale ich dostępność z zewnątrz zwiększała potencjalne ryzyko.
Co więcej, część instalacji korzystała z przestarzałego oprogramowania, a niektóre urządzenia nie były już objęte wsparciem producentów. W takich przypadkach usunięcie problemu może wymagać nie tylko aktualizacji, lecz także wymiany sprzętu lub odizolowania go od sieci.
Podatności były znane, ale zagrożenie nie zniknęło
Historia tego incydentu pokazuje, że samo wykrycie luki i opublikowanie ostrzeżenia nie wystarczą. Konieczne jest jeszcze wdrożenie poprawek oraz sprawdzenie, czy urządzenia rzeczywiście zostały zabezpieczone.
Według The Register ostrzeżenia dotyczące sterowników Copeland XWEB publikowała wcześniej również amerykańska agencja CISA. Podobne komunikaty dotyczące urządzeń Danfoss pojawiły się już w 2025 roku. Producent Danfoss udostępnił aktualizację oprogramowania ograniczającą ryzyko związane z opisywanymi podatnościami.
Mimo to jesienią 2026 roku nadal wykrywano urządzenia, których panele administracyjne pozostawały dostępne z internetu. To właśnie różnica między teoretycznie usuniętą podatnością a rzeczywistym zabezpieczeniem infrastruktury stanowi jeden z najważniejszych problemów cyberbezpieczeństwa.
Czy podobny atak może wydarzyć się w Polsce?
To pytanie zadaliśmy już na PortalTechnologiczny.pl w rozmowie z Kamilem Sadkowskim, analitykiem cyberzagrożeń ESET. W wywiadzie Czy hakerzy mogą zniszczyć żywność w polskich supermarketach? ekspert wyjaśniał, dlaczego podobny scenariusz jest możliwy również w naszym kraju.
Polskie supermarkety, centra logistyczne, chłodnie i zakłady produkcyjne korzystają z systemów automatyki, które mogą być zarządzane zdalnie. Jeżeli takie urządzenia mają nieaktualne oprogramowanie, słabe zabezpieczenia lub są niepotrzebnie wystawione na internet, mogą stać się celem cyberprzestępców.
Jak podkreślał ekspert ESET, szczególnym wyzwaniem są starsze systemy przemysłowe, które działają przez wiele lat i nie zawsze otrzymują aktualizacje bezpieczeństwa. Nie oznacza to, że wszystkie polskie instalacje są podatne na atak. Pokazuje jednak, że ryzyko nie ogranicza się do Francji.
W rozmowie zwracaliśmy również uwagę na możliwe konsekwencje takich incydentów. Atak na infrastrukturę sektora spożywczego może być nie tylko próbą wywołania strat finansowych, lecz także sposobem na zakłócenie dostaw i destabilizację działalności przedsiębiorstw. Nie ma jednak dowodów, że francuski incydent był elementem operacji prowadzonej przez wrogie państwo.
Jak zabezpieczyć systemy chłodnicze?
Podstawowe działania ochronne obejmują aktualizowanie oprogramowania sterowników, ograniczenie dostępu do paneli administracyjnych i rezygnację z bezpośredniego wystawiania urządzeń do internetu. Zdalne zarządzanie powinno odbywać się przez odpowiednio zabezpieczone połączenia, a dostęp do funkcji administracyjnych musi być chroniony silnym uwierzytelnianiem.
Firmy powinny również kontrolować, które urządzenia nadal otrzymują aktualizacje, a które wymagają wymiany lub dodatkowej izolacji. Ważne są niezależne czujniki temperatury i alarmy, które pozwolą wykryć nieprawidłowości nawet wtedy, gdy system sterowania zostanie przejęty.
Cyberbezpieczeństwo nie może ograniczać się do komputerów pracowników, poczty elektronicznej i serwerów. Musi obejmować również urządzenia sterujące chłodzeniem, produkcją, magazynowaniem i innymi procesami, od których zależy ciągłość działania przedsiębiorstwa.
Francuski atak pokazuje, jak kosztowne mogą być konsekwencje zaniedbań. Przestępcy nie muszą wykraść danych ani zaszyfrować firmowych plików, żeby sparaliżować działalność przedsiębiorstwa. Wystarczy, że uzyskają kontrolę nad urządzeniami, które odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie jego infrastruktury.
W tym przypadku skutkiem były zniszczone produkty spożywcze, straty finansowe i konieczność przywrócenia bezpieczeństwa systemów. W innych branżach podobny mechanizm może uderzyć w produkcję, logistykę lub dostawy energii.
Źródła
- The Register – Researchers warned attackers could 'defrost the food’ months before French supermarkets got hit
- Claroty – France supermarket hacks expose risks of internet-facing refrigeration systems
- CERT-FR – Oficjalny komunikat dotyczący ataków na sterowniki instalacji chłodniczych
Foto: DepositPhotos.