Chiny wyprodukowały w latach 2024-2025 ponad dwa razy większy tonaż okrętów bojowych niż Stany Zjednoczone. Z raportu opublikowanego przed targami Euronaval 2026 wynika, że chińskie stocznie znacząco zwiększyły tempo budowy jednostek wojennych, podczas gdy amerykański przemysł stoczniowy mierzy się z opóźnieniami i ograniczeniami produkcyjnymi. USA wciąż dysponują większą flotą, ale różnica między oboma państwami stopniowo się zmniejsza.
Chiny wyprzedziły Stany Zjednoczone w budowie okrętów
Według raportu World Defense Shipbuilding, przygotowanego na podstawie danych Flottes de Combat i francuskiego stowarzyszenia przemysłu morskiego Gican, chińskie stocznie zbudowały w latach 2024-2025 okręty bojowe o łącznym tonażu 636 208 ton. W przypadku Stanów Zjednoczonych było to 270 509 ton.
Oznacza to, że chińska produkcja pod względem tonażu była ponad 2,3 razy większa niż amerykańska. Chiny odpowiadały za ponad jedną trzecią światowego tonażu nowo zbudowanych okrętów bojowych w analizowanym okresie.
Zmiana jest szczególnie wyraźna w porównaniu z poprzednim dwuletnim okresem. W latach 2022-2023 amerykańskie stocznie zbudowały okręty o tonażu 245 703 ton, podczas gdy chińskie osiągnęły 202 520 ton. W ciągu zaledwie dwóch lat układ sił w produkcji nowych jednostek wyraźnie się zmienił.
Amerykański przemysł stoczniowy ma problem z nadążeniem
Przewaga Chin nie wynika wyłącznie z ambicji modernizacyjnych Pekinu. Istotną rolę odgrywają również możliwości przemysłowe i zdolność do szybkiej produkcji dużej liczby jednostek.
Amerykański przemysł stoczniowy od lat zmaga się z opóźnieniami programów okrętowych, ograniczeniami infrastruktury i problemami z realizacją zamówień. Przedstawiciele Kongresu USA oraz analitycy wskazywali już wcześniej, że połączenie rosnących możliwości chińskich stoczni z trudnościami amerykańskiego sektora może utrudnić marynarce wojennej USA utrzymanie przewagi nad Chinami.
Nie oznacza to jednak, że amerykańska flota jest już mniejsza od chińskiej. Tonaż nowych okrętów zbudowanych w danym okresie i łączna wielkość istniejącej floty to dwa różne wskaźniki. Pierwszy pokazuje tempo rozbudowy potencjału, drugi uwzględnia również jednostki zbudowane wcześniej.
USA nadal mają większą flotę, ale dystans maleje
Na 1 stycznia 2026 roku łączny tonaż amerykańskich okrętów bojowych o wyporności przekraczającej 200 ton wynosił 3,11 mln ton. W przypadku Chin było to 1,44 mln ton.
Dwa lata wcześniej amerykańska flota osiągała 3,22 mln ton, a chińska 1,3 mln ton. Dane pokazują więc, że w tym zestawieniu przewaga Stanów Zjednoczonych zmniejszyła się: chińska flota rosła, podczas gdy tonaż amerykańskiej był niższy niż wcześniej.
Warto przy tym pamiętać, że sam tonaż nie przesądza o sile bojowej marynarki wojennej. Znaczenie mają także rodzaje okrętów, ich uzbrojenie, sensory, systemy dowodzenia, wyszkolenie załóg i możliwości prowadzenia operacji z dala od własnych baz. Ważna jest również współpraca z lotnictwem, okrętami podwodnymi i siłami sojuszniczymi.
Mimo tych zastrzeżeń tempo budowy nowych jednostek jest istotnym wskaźnikiem długoterminowych możliwości państwa. Okręty trzeba nie tylko zaprojektować i sfinansować, lecz także wyprodukować, wyposażyć, przetestować i wprowadzić do służby.
Rośnie znaczenie okrętów podwodnych o napędzie atomowym
Wzrost produkcji nie ogranicza się do zwiększania liczby jednostek nawodnych. Philippe Missoffe, dyrektor generalny Gican, zwrócił uwagę na rozwój potencjału morskiego, w tym okrętów podwodnych o napędzie atomowym przeznaczonych do działań bojowych.
Takie jednostki mają szczególne znaczenie strategiczne. Dzięki dużej autonomii mogą przez długi czas operować pod wodą, a ich wykrycie jest trudne. W zależności od konstrukcji i uzbrojenia mogą zwalczać okręty przeciwnika, atakować cele na lądzie i wspierać działania innych sił morskich.
Rozbudowa tego rodzaju zdolności zwiększa znaczenie chińskiej floty nie tylko w pobliżu wybrzeży Chin, ale także w szerszym regionie Indo-Pacyfiku. Dla Stanów Zjednoczonych, które utrzymują rozbudowaną obecność wojskową w tej części świata, oznacza to konieczność dalszego dostosowywania planów operacyjnych i inwestycji.
Na świecie powstaje coraz więcej okrętów wojennych
Raport Euronaval wskazuje również na ogólny wzrost aktywności światowego przemysłu stoczniowego. W latach 2024-2025 zbudowano na świecie okręty bojowe o łącznym tonażu 1,47 mln ton. W poprzednim dwuletnim okresie było to 959 671 ton.
Zwiększyła się również wartość produkcji. Szacowana wartość światowego budownictwa okrętów bojowych wzrosła z 81,8 mld dolarów w latach 2022-2023 do 123,9 mld dolarów w latach 2024-2025.
W przypadku Chin wartość produkcji osiągnęła 43,5 mld dolarów, a w przypadku Stanów Zjednoczonych 26,8 mld dolarów. Różnica potwierdza, że przewaga chińskich stoczni widoczna jest nie tylko w tonażu, ale także w szacunkowej wartości zbudowanych jednostek.
Trzecie miejsce pod względem tonażu nowych okrętów zajęła Rosja, której stocznie wyprodukowały 149 056 ton. Kolejne pozycje przypadły Indiom z wynikiem 76 430 ton oraz Włochom z 53 700 ton. W pierwszej dziesiątce znalazły się również Turcja, Francja, Japonia, Korea Południowa i Rumunia.
Rywalizacja morska USA i Chin będzie coraz ważniejsza
Wyniki chińskich stoczni pokazują, że rywalizacja morska między Pekinem a Waszyngtonem nie dotyczy wyłącznie liczby okrętów już znajdujących się w służbie. Równie istotna jest zdolność do systematycznego zastępowania starszych jednostek i wprowadzania kolejnych okrętów do floty.
Chiny zwiększają w ten sposób swoje możliwości działania na morzu, a ich przewaga produkcyjna może w dłuższej perspektywie wpływać na równowagę sił w regionie Indo-Pacyfiku. Stany Zjednoczone zachowują większy łączny tonaż floty, ale będą musiały skuteczniej radzić sobie z problemami własnego przemysłu stoczniowego, jeśli chcą utrzymać obecny dystans.
Kolejne dane dotyczące produkcji okrętów, inwestycji i realizacji programów zbrojeniowych pokażą, czy amerykański przemysł zdoła odwrócić ten trend. Na razie liczby wskazują, że Chiny zbudowały w ciągu dwóch lat znacznie więcej okrętów bojowych niż ich główny strategiczny rywal.
Źródła
Foto: CCTV/YouTube.