Turbina gazowa z silnika lotniczego

Centra danych sięgają po silniki odrzutowe ze starych samolotów

Rozwój sztucznej inteligencji napotyka coraz poważniejszą przeszkodę. Nie chodzi już wyłącznie o dostępność zaawansowanych procesorów, pamięci czy infrastruktury sieciowej. Problemem staje się energia elektryczna. Operatorzy centrów danych nie chcą czekać latami na przyłączenie do sieci i dostawy nowych turbin gazowych. Dlatego zaczynają wykorzystywać rozwiązania, które jeszcze niedawno mogłyby wydawać się dość nietypowe. Jednym z nich są silniki odrzutowe pochodzące z wycofanych z eksploatacji samolotów.

Centra danych nie mogą czekać na przyłączenie do sieci energetycznej

Boom na sztuczną inteligencję sprawił, że zapotrzebowanie na energię elektryczną rośnie znacznie szybciej niż możliwości rozbudowy infrastruktury energetycznej. Nowe centra danych wymagają ogromnych ilości prądu, a ich operatorzy muszą mierzyć się z wieloletnim oczekiwaniem na odpowiednie przyłącza.

Skala problemu jest szczególnie widoczna w Stanach Zjednoczonych. Według danych przywołanych przez TechCrunch, podłączenie do sieci obiektu o zapotrzebowaniu na 100 MW w północnej Wirginii może zająć nawet siedem lat. Tymczasem wykorzystanie zmodyfikowanych silników lotniczych pozwala uruchomić centrum danych w około 24 miesiące.

Dla firm inwestujących miliardy dolarów w infrastrukturę AI różnica jest ogromna. Każdy rok opóźnienia oznacza bowiem nie tylko przesunięcie potencjalnych przychodów, ale również ryzyko utraty klientów na rzecz konkurencji.

Silniki z samolotów dostają drugie życie jako elektrownie

Rozwiązanie polega na wykorzystaniu rdzeni silników turbowentylatorowych, które wcześniej napędzały samoloty pasażerskie. Po odpowiednim remoncie i przebudowie mogą one pracować jako stacjonarne turbiny gazowe, wytwarzając energię elektryczną zamiast ciągu potrzebnego do lotu.

Jedną z firm rozwijających ten biznes jest amerykańska ProEnergy. Przedsiębiorstwo pozyskuje używane silniki GE Aerospace CF6-80C2, wykorzystywane między innymi w samolotach pasażerskich, a następnie poddaje je gruntownej regeneracji i przystosowuje do produkcji energii elektrycznej.

Tak przygotowana jednostka może generować około 48 MW mocy. To wystarczająco dużo, aby zasilać średniej wielkości centrum danych, choć największe obiekty rozwijane z myślą o sztucznej inteligencji potrzebują znacznie więcej energii.

Nie jest to zresztą zupełnie nowa koncepcja. Turbiny pochodne silników lotniczych, określane jako aeroderivative, od dawna znajdują zastosowanie w energetyce. Nowością jest skala zainteresowania nimi ze strony operatorów centrów danych oraz tempo, w jakim firmy próbują wdrażać takie instalacje.

xAI i Crusoe już wykorzystują tę technologię

Jednym z najbardziej wymownych przykładów jest działalność xAI Elona Muska. Firma zainstalowała w stanie Mississippi osiem zmodyfikowanych turbin pochodzących z silników lotniczych. Mają one wspierać zasilanie centrum obliczeniowego Colossus 2 w Memphis.

Według informacji przywołanych przez TechCrunch instalacje pochodzą od ProEnergy. Ich wykorzystanie pokazuje, że największe projekty związane z AI nie chcą polegać wyłącznie na tradycyjnej infrastrukturze energetycznej.

Z podobnego rozwiązania korzysta również Crusoe, firma specjalizująca się w budowie infrastruktury dla sztucznej inteligencji. Przedsiębiorstwo zamówiło 13 przebudowanych jednostek ProEnergy już w kwietniu 2026 roku. Mają one znaleźć zastosowanie w rozwijanym kampusie obliczeniowym w Abilene w Teksasie, związanym z projektem Stargate.

Crusoe rozważało również zakup turbin od Boom Supersonic, producenta rozwijającego naddźwiękowy samolot pasażerski. We wrześniu 2026 roku firma wycofała się jednak z umowy o wartości 1,25 mld dolarów obejmującej 29 turbin gazowych. Nie oznaczało to rezygnacji z własnego zasilania, ponieważ Crusoe nadal zamierza wykorzystywać turbiny w swoich projektach.

Amerykańska energetyka szuka nawet w wojskowych magazynach

Skala zainteresowania silnikami lotniczymi jest na tyle duża, że potencjał tej technologii zaczęto analizować również w kontekście wycofanych samolotów wojskowych.

Amerykańska Energy Information Administration (EIA) opublikowała w styczniu 2026 roku analizę dotyczącą możliwości wykorzystania silników znajdujących się w bazie Davis-Monthan w Arizonie, znanej jako Boneyard. To ogromny magazyn wycofanych z eksploatacji samolotów wojskowych.

Według szacunków EIA silniki znajdujące się w tamtejszych samolotach mogłyby teoretycznie zapewnić nawet 40 000 MW mocy elektrycznej. To wartość odpowiadająca około 10 proc. obecnej mocy wytwórczej Arizony.

Nie oznacza to oczywiście, że całą tę moc można szybko uruchomić. EIA zaznacza, że obliczenia mają charakter teoretyczny. W praktyce problemem pozostają stan techniczny przechowywanych jednostek, koszty ich demontażu, regeneracji i przystosowania do produkcji energii, a także logistyka całego przedsięwzięcia.

Mimo tych ograniczeń analiza pokazuje, jak ogromny potencjał energetyczny może kryć się w rozwiązaniach, które pierwotnie projektowano z myślą o lotnictwie.

Szybkość ma swoją cenę. Większe emisje i niższa sprawność

Wykorzystywanie silników lotniczych do produkcji energii nie jest jednak rozwiązaniem pozbawionym wad. Przebudowane jednostki mogą być mniej efektywne niż turbiny projektowane od początku z myślą o stacjonarnych elektrowniach. Wytworzenie tej samej ilości energii może wymagać większej liczby urządzeń, a to oznacza dodatkowe koszty i większe emisje zanieczyszczeń.

Problemem jest również wykorzystanie gazu ziemnego jako paliwa. Operatorzy centrów danych, którzy jeszcze niedawno przedstawiali rozwój AI jako element cyfrowej transformacji gospodarki, coraz częściej muszą inwestować w infrastrukturę opartą na paliwach kopalnych.

Nie jest to wyłącznie problem pojedynczych przedsiębiorstw. Jak wynika z analizy Global Energy Monitor opisywanej przez The Guardian, Stany Zjednoczone znacząco zwiększają inwestycje w nowe elektrownie gazowe. Rozbudowa tej infrastruktury jest w dużej mierze związana z rosnącym zapotrzebowaniem centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję.

W efekcie rozwój AI może prowadzić do zwiększenia wykorzystania gazu ziemnego, nawet jeśli największe firmy technologiczne deklarują ambitne cele klimatyczne i inwestycje w odnawialne źródła energii.

Silniki odrzutowe mogą być rozwiązaniem przejściowym

Wykorzystywanie przebudowanych silników lotniczych pokazuje, że branża centrów danych znalazła się pod ogromną presją. Firmy potrzebują energii natychmiast, podczas gdy budowa nowych elektrowni, rozbudowa sieci przesyłowych i realizacja przyłączy energetycznych wymagają wielu lat.

Dlatego rozwiązania takie jak instalacje ProEnergy mogą w najbliższym czasie zyskać na znaczeniu. Nie muszą jednak stać się docelowym modelem zasilania największych centrów danych.

W dłuższej perspektywie znaczenie będą miały sprawność energetyczna, koszty eksploatacji, dostępność paliwa i regulacje środowiskowe. Operatorzy będą musieli również znaleźć sposób na zapewnienie stabilnych dostaw energii bez nadmiernego zwiększania emisji.

Na razie jednak priorytet jest inny. Wyścig w dziedzinie sztucznej inteligencji jest tak intensywny, że firmy technologiczne zaczynają wykorzystywać nawet silniki z wycofanych samolotów, aby tylko nie zatrzymać budowy kolejnych centrów danych.

To jeden z najbardziej wymownych sygnałów, że ograniczenia energetyczne mogą stać się jedną z największych barier dalszego rozwoju sztucznej inteligencji.

Źródła

Foto: Proenergy.

Podziel się artykułem

PortalTechnologiczny.pl

Wykorzystujemy ciasteczka do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie.

Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.

Informacja o tym, w jaki sposób Google przetwarza dane, znajdują się tutaj.