Komisja Europejska oficjalnie otworzyła formalne postępowanie przeciwko platformie Shein na podstawie przepisów Digital Services Act (DSA).
Dochodzenie dotyczy m.in. stosowania mechanizmów uznawanych za uzależniające, braku przejrzystości algorytmów rekomendacyjnych oraz sprzedaży potencjalnie nielegalnych produktów — w tym treści mogących stanowić materiał o charakterze seksualnego wykorzystywania dzieci.
To kolejny sygnał, że Bruksela zamierza zdecydowanie egzekwować nowe cyfrowe regulacje wobec największych platform działających na rynku UE.
Co bada Komisja?
Postępowanie obejmuje kilka kluczowych obszarów:
1. Sprzedaż nielegalnych produktów
Komisja sprawdzi, jakie systemy Shein wdrożył, aby ograniczyć sprzedaż nielegalnych towarów na terenie Unii Europejskiej. Chodzi m.in. o produkty i treści, które mogą naruszać prawo, w tym przedmioty budzące poważne wątpliwości natury prawnej i etycznej.
2. Uzależniający design platformy
Śledczy przyjrzą się mechanizmom projektowym, które mogą wzmacniać kompulsywne korzystanie z serwisu — np. systemom punktów i nagród za aktywność użytkowników.
Zgodnie z DSA, platformy muszą minimalizować ryzyka związane z negatywnym wpływem na dobrostan użytkowników oraz ochronę konsumentów online.
3. Przejrzystość algorytmów rekomendacyjnych
DSA nakłada na platformy obowiązek ujawnienia głównych parametrów wykorzystywanych w systemach rekomendacji treści i produktów. Co istotne, użytkownicy powinni mieć dostęp do przynajmniej jednej opcji rekomendacji, która nie opiera się na profilowaniu.
Komisja podkreśla, że wszczęcie formalnego postępowania nie przesądza o jego wyniku.
W postępowaniu uczestniczyć będzie także irlandzki koordynator usług cyfrowych — Coimisiún na Meán — jako organ krajowy właściwy dla państwa, w którym Shein posiada swoją siedzibę w UE.
Jakie mogą być kolejne kroki?
Po formalnym otwarciu postępowania Komisja może:
- kierować kolejne żądania udzielenia informacji do Shein lub podmiotów trzecich,
- przeprowadzać działania monitorujące i wywiady,
- zastosować środki tymczasowe,
- wydać decyzję o naruszeniu przepisów,
- zaakceptować zobowiązania zaproponowane przez firmę w celu usunięcia nieprawidłowości.
Co istotne, DSA nie przewiduje sztywnego terminu zakończenia takiego postępowania. Jego długość zależy m.in. od stopnia skomplikowania sprawy i współpracy firmy z organami UE.
Równoległe działania wobec Shein
Postępowanie w ramach DSA toczy się niezależnie od innych działań regulacyjnych. Trwa bowiem skoordynowana akcja sieci organów ochrony konsumentów (CPC) dotycząca zgodności Shein z przepisami konsumenckimi.
Sprawa nie wyklucza także działań krajowych organów nadzoru rynku w kontekście egzekwowania przepisów wynikających z General Product Safety Regulation (GPSR), w tym kontroli bezpieczeństwa produktów dla dzieci.
Prawo obowiązuje także online
Głos w sprawie zabrała wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej ds. suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji — Henna Virkkunen:
– W Unii Europejskiej nielegalne produkty są zakazane — niezależnie od tego, czy znajdują się na półce sklepowej, czy na platformie internetowej – powiedziała.
Jej zdaniem akt o usługach cyfrowych chroni konsumentów, dba o ich dobrostan i daje im wiedzę o algorytmach, z którymi wchodzą w interakcję. Dlatego Komisja sprawdzi, czy Shein przestrzega tych zasad i swoich obowiązków.
Co to oznacza dla rynku e-commerce?
Sprawa Shein może stać się jednym z najważniejszych testów egzekwowania DSA wobec globalnych platform handlu internetowego. Jeśli Komisja stwierdzi naruszenia, konsekwencje finansowe i regulacyjne mogą być znaczące.
Dla użytkowników to sygnał, że UE coraz poważniej traktuje kwestie bezpieczeństwa produktów, przejrzystości algorytmów oraz wpływu projektowania platform na zdrowie cyfrowe.
Foto: Shein.