Holenderska firma ASML właśnie zapisała się w historii europejskiego biznesu. Producent najbardziej zaawansowanych maszyn do wytwarzania półprzewodników osiągnął kapitalizację rynkową przekraczającą 668 miliardów dolarów. Stając się tym samym najcenniejszą spółką, jaka kiedykolwiek była notowana na europejskich giełdach.
Rekord ten oznacza pobicie wyniku ustanowionego w 2024 roku przez duńskiego giganta farmaceutycznego Novo Nordisk. Jego wartość rynkowa sięgnęła wówczas około 650 miliardów dolarów.
Inwestorzy uwierzyli, że ASML może produkować więcej maszyn
Wzrost wartości spółki nastąpił po publikacji analiz przez banki inwestycyjne JPMorgan oraz Morgan Stanley. Obie instytucje niemal jednocześnie podniosły swoje prognozy dla akcji ASM. Argumentują, że firma jest w stanie produkować znacznie więcej maszyn litograficznych EUV, niż dotychczas zakładał rynek.
Analityk JPMorgan Sandeep Deshpande ocenił, że przedsiębiorstwo może dostarczać ponad 110 systemów EUV rocznie bez konieczności budowy nowych zakładów produkcyjnych. To znacznie więcej niż około 90 urządzeń, które inwestorzy wcześniej uznawali za maksymalny poziom produkcji.
Informacja ta wywołała entuzjazm na rynku, ponieważ właśnie te maszyny stanowią dziś jedno z największych ograniczeń globalnej produkcji najbardziej zaawansowanych procesorów.
Bez ASML nie byłoby współczesnej sztucznej inteligencji
ASML zajmuje wyjątkową pozycję w świecie technologii. Firma jest jedynym na świecie producentem maszyn wykorzystujących litografię EUV (Extreme Ultraviolet Lithography), niezbędną do produkcji najnowocześniejszych układów scalonych.
Z urządzeń holenderskiego przedsiębiorstwa korzystają między innymi:
- TSMC,
- Samsung,
- Intel.
To właśnie na tych liniach produkcyjnych powstają procesory wykorzystywane w centrach danych obsługujących sztuczną inteligencję, superkomputery oraz najnowsze smartfony.
Eksperci podkreślają, że praktycznie każdy zaawansowany układ wykorzystywany do trenowania i uruchamiania modeli AI przechodzi przez maszyny ASML na którymś etapie produkcji.
Rozbudowa fabryk w Holandii
Dodatkowym impulsem dla inwestorów okazały się informacje dotyczące rozbudowy infrastruktury produkcyjnej firmy.
Podczas kwietniowego walnego zgromadzenia akcjonariuszy ASML poinformował o planach rozwoju kampusu przemysłowego Brainport Industries Campus w Eindhoven. Budowa nowych obiektów ma rozpocząć się w trzecim kwartale 2026 roku.
Według analityków Morgan Stanley zwiększenie mocy produkcyjnych może częściowo rozwiązać obawy rynku dotyczące ograniczonej podaży maszyn EUV. Jednak pełne zaspokojenie globalnego popytu będzie wymagało dalszych inwestycji.
Wciąż daleko do amerykańskich gigantów
Choć ASML ustanowił historyczny rekord dla Europy, firma nadal pozostaje mniejsza od największych przedsiębiorstw technologicznych ze Stanów Zjednoczonych.
Kapitalizacja holenderskiej spółki nie przekroczyła jeszcze granicy jednego biliona dolarów, którą osiągnęło już kilka amerykańskich firm związanych z sektorem półprzewodników i sztucznej inteligencji.
Mimo to ASML wyprzedził już niemieckiego giganta technologicznego SAP i jest obecnie wart więcej niż kolejne dwie największe europejskie spółki giełdowe razem wzięte – HSBC oraz Roche.
Monopol, który może nie trwać wiecznie
Pozycja ASML wydaje się dziś niemal niezagrożona, jednak konkurenci nie zamierzają się poddawać.
Amerykański startup Substrate, wspierany przez fundusz Founders Fund należący do Peter Thiel oraz organizację In-Q-Tel, rozwija alternatywną technologię litografii rentgenowskiej wykorzystującą akceleratory cząstek.
Swoich sił próbują również japońskie firmy Canon oraz Nikon, które oferują własne rozwiązania do produkcji półprzewodników. Chiny z kolei intensywnie pracują nad obejściem technologicznej dominacji ASML.
Na razie jednak żadna z tych technologii nie jest gotowa do masowej produkcji najbardziej zaawansowanych układów logicznych.
Maszyny warte setki milionów dolarów
Przewaga technologiczna ASML najlepiej widoczna jest w cenach jego urządzeń.
Podstawowe systemy EUV kosztują około 235 milionów dolarów za sztukę. Jeszcze droższe są najnowsze maszyny High-NA EUV, takie jak model EXE:5200B, którego cena sięga nawet 380 milionów dolarów.
Jednym z pierwszych klientów wykorzystujących tę technologię został Intel, który pod koniec ubiegłego roku rozpoczął wdrażanie nowych urządzeń do produkcji układów w procesie technologicznym 14A.
AI napędza nowego europejskiego rekordzistę
Rosnąca wartość ASML pokazuje, jak ogromne znaczenie dla światowej gospodarki zyskują dziś półprzewodniki i sztuczna inteligencja. Choć firma pozostaje praktycznie niewidoczna dla przeciętnego konsumenta, to właśnie jej maszyny są jednym z fundamentów współczesnej rewolucji AI.
Jeżeli prognozy analityków się sprawdzą, a produkcja urządzeń EUV będzie nadal rosła, holenderski gigant może jeszcze bardziej umocnić swoją pozycję jako najważniejszy dostawca technologii dla globalnego rynku półprzewodników.
Foto: ChatGPT Images/AI.