Chiny oficjalnie uruchomiły komercyjną eksploatację niezwykłego centrum danych umieszczonego pod powierzchnią morza. Według chińskich mediów jest to pierwsza na świecie podwodna serwerownia zasilana energią z morskich farm wiatrowych.
Projekt ma być odpowiedzią na gwałtownie rosnące potrzeby energetyczne sztucznej inteligencji oraz coraz większy problem chłodzenia nowoczesnych centrów danych.
Obiekt powstał u wybrzeży strefy Lingang w Szanghaju. Budowa rozpoczęła się w czerwcu 2025 roku, zakończono ją w październiku, a po kilku miesiącach testów instalacja weszła właśnie do pełnej eksploatacji komercyjnej.
2000 serwerów zamkniętych w szczelnych modułach
Centrum danych kosztowało około 226 mln dolarów i dysponuje mocą 24 MW. W jego wnętrzu znajduje się blisko 2000 serwerów, w tym klastry GPU wykorzystywane do zadań związanych ze sztuczną inteligencją, analizą dużych zbiorów danych oraz infrastrukturą 5G.
Najbardziej niezwykły jest jednak sam sposób działania całej instalacji. Zamiast klasycznych systemów chłodzenia opartych na przemysłowych agregatach i rozbudowanej klimatyzacji, Chińczycy wykorzystują naturalne właściwości oceanu.
Serwery zostały zamknięte w odpornych na ciśnienie modułach umieszczonych około 35 metrów pod powierzchnią wody. Otaczające je morze działa jak gigantyczny naturalny radiator, który stale odbiera ciepło generowane przez sprzęt komputerowy.
AI pożera energię. Chłodzenie staje się największym problemem branży
Współczesne centra danych AI zużywają gigantyczne ilości energii. Szczególnie problematyczne są klastry GPU, których pojedyncze szafy potrafią pobierać setki kilowatów mocy i niemal całą tę energię zamieniać w ciepło.
W praktyce oznacza to, że coraz większa część kosztów utrzymania serwerowni nie dotyczy samego przetwarzania danych, lecz właśnie chłodzenia infrastruktury.
Chińskie centrum danych ma osiągać współczynnik efektywności energetycznej PUE poniżej 1,15. Dla porównania tradycyjne centra danych często działają przy wskaźniku około 1,5 lub wyższym. Im niższy PUE, tym większa część energii trafia bezpośrednio do obliczeń zamiast do systemów pomocniczych.
Energia z morskich farm wiatrowych
Projekt wpisuje się także w szerszą strategię Chin polegającą na bezpośrednim łączeniu infrastruktury cyfrowej z odnawialnymi źródłami energii.
Podwodne centrum danych zostało połączone z pobliskimi morskimi farmami wiatrowymi, dzięki czemu znacząca część energii potrzebnej do działania obiektu pochodzi bezpośrednio z OZE.
Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji zapotrzebowanie na energię elektryczną rośnie dziś w błyskawicznym tempie. Nic więc dziwnego, że państwa oraz technologiczni giganci coraz częściej eksperymentują z nietypowymi konstrukcjami centrów danych.
Oceaniczne centra danych mają jednak swoje problemy
Choć koncepcja wygląda futurystycznie, nie jest pozbawiona wad. Inżynierowie muszą zmagać się z korozją powodowaną przez słoną wodę, problemami z uszczelnieniem modułów pod wysokim ciśnieniem oraz niezawodnością podmorskich kabli.
Dużym wyzwaniem pozostaje także serwisowanie sprzętu. W klasycznej serwerowni technik może wymienić uszkodzony komponent w kilka minut. W przypadku podwodnych modułów operacja jest znacznie bardziej skomplikowana i kosztowna.
Dlatego operatorzy takich obiektów stawiają na modułową konstrukcję, zdalny monitoring oraz bardzo wysoki poziom redundancji infrastruktury.
Microsoft próbował wcześniej. Teraz Chiny idą krok dalej
Projekt z Szanghaju przypomina eksperymentalny program Project Natick realizowany wcześniej przez Microsoft. Firma testowała podwodne kapsuły z serwerami u wybrzeży Szkocji i Kalifornii.
Choć projekt nie doczekał się komercyjnego wdrożenia, testy wykazały m.in. niższy poziom awaryjności sprzętu w środowisku podwodnym.
Obecnie podobne rozwiązania rozwijają także inne firmy. W ostatnich miesiącach głośno było m.in. o startupie Panthalassa wspieranym przez Peter Thiel, który pracuje nad pływającymi centrami danych zasilanymi energią fal oceanicznych.
Foto: Shanghai Hailanyun Technology.