Sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi na rynek pracy. Niektóre stanowiska są szczególnie narażone na automatyzację, a firmy już wykorzystują AI do wykonywania zadań, które wcześniej wymagały pracy ludzi. Sprawdzamy 10 zawodów znajdujących się na celowniku AI oraz podpowiadamy, w jakim kierunku warto się przekwalifikować.
Jeszcze niedawno pytanie o to, czy sztuczna inteligencja zabierze ludziom pracę, wydawało się odległą wizją. Dziś jest to jeden z najważniejszych tematów na rynku pracy. Firmy wdrażają narzędzia AI nie tylko po to, aby zwiększyć produktywność, ale również po to, aby ograniczyć koszty i zmniejszyć zapotrzebowanie na część stanowisk.
Według analiz Goldman Sachs generatywna AI może w dłuższej perspektywie wpłynąć na setki milionów miejsc pracy na całym świecie. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te stanowiska znikną. Znacznie częściej AI przejmuje określone zadania, przez co firmy potrzebują mniej osób do ich wykonywania.
Najnowsze zestawienie LiveCareerUK wskazuje jednak grupę zawodów, w których ryzyko takiej automatyzacji jest szczególnie wysokie. Co ważne, w wielu przypadkach najlepszą odpowiedzią nie jest ucieczka z całej branży, lecz zdobycie nowych kompetencji.
1. Pracownik wprowadzający dane
Wprowadzanie danych to jeden z najbardziej oczywistych kandydatów do automatyzacji. Zadania polegające na przepisywaniu informacji, uzupełnianiu baz danych czy przenoszeniu danych z dokumentów do systemów komputerowych mogą być wykonywane przez oprogramowanie znacznie szybciej niż przez człowieka.
AI potrafi dziś analizować dokumenty, rozpoznawać informacje i automatycznie umieszczać je w odpowiednich polach. Dla przedsiębiorstw oznacza to mniej pracy manualnej, a tym samym mniejsze zapotrzebowanie na osoby zajmujące się wyłącznie wprowadzaniem danych.
Co zrobić, jeśli pracujesz w tym zawodzie?
Najlepszym kierunkiem może być przejście od wprowadzania danych do ich analizowania. Dobrym początkiem będzie bardzo dobra znajomość Excela, a następnie SQL czy podstaw Pythona.
Różnica jest zasadnicza: AI może wprowadzić milion rekordów do bazy, ale firma nadal potrzebuje kogoś, kto potrafi odpowiedzieć na pytanie, co te dane właściwie oznaczają.
2. Telemarketer
Telemarketing również znajduje się pod silną presją automatyzacji. Firmy mogą wykorzystywać systemy AI do wykonywania telefonów, prowadzenia prostych rozmów, kwalifikowania potencjalnych klientów i automatycznego umawiania kolejnych kontaktów.
AI może również analizować skuteczność kampanii, testować różne komunikaty i dobierać odpowiedni sposób kontaktu z klientem.
Co zrobić, jeśli pracujesz w tym zawodzie?
Dobrym kierunkiem jest marketing cyfrowy lub sprzedaż konsultacyjna. Warto poznać systemy CRM i nauczyć się pracy z danymi klientów.
Najbardziej wartościowe stają się bowiem nie same umiejętności wykonywania telefonów, lecz zdolność budowania relacji i rozumienia potrzeb klienta.
3. Pracownik obsługi klienta
Chatboty i głosowi asystenci AI coraz częściej odpowiadają na proste pytania klientów. Mogą sprawdzić status zamówienia, wyjaśnić zasady zwrotu czy pomóc w rozwiązaniu typowego problemu technicznego.
To oznacza, że firmy mogą potrzebować mniej osób do obsługi najbardziej podstawowych zgłoszeń.
Nie oznacza to jednak końca ludzkiej obsługi klienta. Wciąż istnieją sytuacje, w których potrzebne są empatia, doświadczenie i zdolność rozwiązywania nietypowych problemów.
Co zrobić, jeśli pracujesz w tym zawodzie?
Warto rozwijać się w kierunku wsparcia technicznego, działu customer experience albo zarządzania procesami obsługi klienta.
Osoba, która potrafi zarówno rozmawiać z klientem, jak i rozumie działanie systemów AI, może być dla pracodawcy znacznie cenniejsza niż klasyczny konsultant.
4. Kasjer
Kasy samoobsługowe były dopiero początkiem. Sklepy coraz częściej wykorzystują aplikacje zakupowe, systemy scan-and-go, RFID oraz rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję do automatyzacji sprzedaży.
W rezultacie liczba pracowników potrzebnych wyłącznie do obsługi kasy może się zmniejszać.
Co zrobić, jeśli pracujesz jako kasjer?
Dobrym rozwiązaniem może być rozwój w kierunku zarządzania sklepem, logistyki lub operacji handlowych.
Warto nauczyć się obsługi systemów magazynowych, zarządzania zapasami oraz podstaw zarządzania zespołem. Handel nie znika — zmienia się natomiast sposób, w jaki pracują w nim ludzie.
5. Korektor i redaktor tekstów
To jedna z najbardziej widocznych zmian związanych z generatywną AI. Narzędzia sztucznej inteligencji potrafią poprawiać błędy językowe, zmieniać styl tekstu, wykrywać niespójności i proponować alternatywne sformułowania.
Najbardziej zagrożone są więc osoby wykonujące wyłącznie proste, powtarzalne korekty.
Jednocześnie człowiek nadal ma ogromną przewagę tam, gdzie potrzebne są strategia, znajomość odbiorcy, storytelling czy wypracowanie charakterystycznego stylu marki.
Co zrobić, jeśli jesteś korektorem lub redaktorem?
Warto przesunąć się w stronę strategii contentowej, SEO, brand storytellingu albo planowania treści.
Najbardziej przyszłościowa może okazać się nie umiejętność poprawienia przecinka, lecz zdolność odpowiedzi na pytanie: jaki tekst należy stworzyć, dla kogo i dlaczego?
6. Asystent prawny
Branża prawnicza również zaczyna odczuwać skutki rozwoju AI. Systemy potrafią przeszukiwać ogromne zbiory dokumentów, analizować orzecznictwo i przygotowywać projekty dokumentów.
Część zadań wykonywanych wcześniej przez asystentów prawnych może więc zostać przejęta przez oprogramowanie.
Co zrobić, jeśli pracujesz w branży prawnej?
Jednym z ciekawszych kierunków jest wybranie kierunku legal tech, compliance oraz e-discovery.
Zamiast konkurować z AI, można nauczyć się obsługi technologii wykorzystywanych przez kancelarie i działy prawne. W przyszłości szczególnie wartościowi mogą być specjaliści łączący wiedzę prawniczą z kompetencjami technologicznymi.
7. Księgowy zajmujący się prostą księgowością
Automatyzacja księgowości trwa już od lat, ale generatywna AI dodatkowo przyspiesza ten proces. Systemy mogą automatycznie kategoryzować wydatki, synchronizować dane z bankami, tworzyć raporty i wychwytywać niektóre nieprawidłowości.
Najbardziej zagrożone są przede wszystkim osoby wykonujące powtarzalne czynności związane z bieżącym księgowaniem.
Co zrobić, jeśli jesteś księgowym?
Warto przesunąć się w stronę analizy finansowej, controllingu, planowania budżetowego albo doradztwa finansowego.
AI może przygotować raport finansowy, ale przedsiębiorca nadal potrzebuje człowieka, który wyjaśni, dlaczego firma traci pieniądze i co powinna zrobić dalej.
8. Pracownik fast food
Restauracje szybkiej obsługi coraz częściej wykorzystują kioski samoobsługowe, aplikacje, automatyczne systemy zamówień, a nawet roboty wykonujące część pracy na kuchni.
Dla właścicieli restauracji oznacza to możliwość zwiększenia wydajności przy mniejszej liczbie pracowników.
Nie oznacza to jednak, że cała gastronomia zostanie zrobotyzowana.
Co zrobić, jeśli pracujesz w fast foodzie?
Warto zdobywać kompetencje związane z zarządzaniem restauracją, logistyką, operacjami albo technologiami wykorzystywanymi w gastronomii.
Przejście z roli wykonawcy do osoby zarządzającej procesem może być znacznie bezpieczniejszą ścieżką kariery.
9. Pracownik magazynu
Roboty magazynowe, automatyczne systemy sortowania i zrobotyzowane ramiona coraz częściej wykonują zadania, które jeszcze niedawno wymagały pracy wielu osób.
Automatyzacja magazynów nie oznacza jednak, że człowiek przestaje być potrzebny. Zmienia się przede wszystkim charakter jego pracy.
Co zrobić, jeśli pracujesz w magazynie?
Warto nauczyć się obsługi systemów zarządzania magazynem, automatyki i robotów wykorzystywanych w logistyce.
Pracownik, który potrafi obsługiwać i nadzorować zautomatyzowany magazyn, może mieć znacznie większą wartość niż osoba wykonująca wyłącznie fizyczne czynności.
10. Analityk badań rynku
To może być jeden z najbardziej zaskakujących zawodów na liście. AI jest bowiem wyjątkowo dobra w zbieraniu danych, wyszukiwaniu zależności i przygotowywaniu raportów.
Oznacza to, że część pracy wykonywanej przez początkujących analityków może zostać zautomatyzowana.
Nie oznacza to jednak, że firmy przestaną potrzebować analityków. Wręcz przeciwnie — wraz z ilością danych rośnie znaczenie osób, które potrafią właściwie je interpretować.
Co zrobić, jeśli jesteś analitykiem?
Warto rozwijać kompetencje w zakresie business intelligence, user research oraz data storytellingu.
Znajomość narzędzi takich jak Power BI, Tableau czy Google Analytics może być dobrym początkiem. Kluczowa staje się jednak umiejętność odpowiedzi na pytanie, dlaczego coś się wydarzyło i co firma powinna z tym zrobić.
AI nie zabije wszystkich zawodów. Najpierw zabije ich najbardziej powtarzalne elementy
Najważniejszy wniosek z tego zestawienia jest bardziej skomplikowany niż proste stwierdzenie, że „AI zabierze ludziom pracę”.
W wielu przypadkach sztuczna inteligencja nie eliminuje całego zawodu, lecz przejmuje jego najbardziej rutynowe zadania. To oznacza, że największym zagrożeniem może być nie sama AI, lecz pozostanie przy kompetencjach, które można łatwo zautomatyzować.
Pracownik wprowadzający dane może stać się analitykiem. Kasjer może zostać operatorem sklepu. Pracownik magazynu może nauczyć się obsługi robotów. Korektor może zostać strategiem contentowym, a księgowy analitykiem finansowym.
Najważniejszą kompetencją przyszłości może więc okazać się zdolność współpracy z AI.
Im szybciej pracownik nauczy się wykorzystywać sztuczną inteligencję do wykonywania prostych zadań, tym więcej czasu będzie mógł poświęcić na te elementy pracy, których automatyzacja jest znacznie trudniejsza: podejmowanie decyzji, kreatywność, odpowiedzialność, komunikację i rozwiązywanie nietypowych problemów.
Dla osób znajdujących się na tej liście najgorszą strategią może być więc czekanie, aż AI rzeczywiście zacznie wykonywać ich pracę. Lepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie czasu, który jeszcze pozostał, na zdobycie kompetencji potrzebnych w świecie, w którym AI będzie już standardowym narzędziem pracy.
Foto: ChatGPT Image/AI.